Sáng ngày 26/07/2026, trong không gian trang nghiêm và thanh tịnh của chùa Bằng (Hà Nội), TT. Thích Nhật Từ – Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM – đã có thời pháp chia sẻ nhiều bài học sâu sắc về nghệ thuật chuyển hóa cảm xúc, đối diện nghịch cảnh và nuôi dưỡng sự bình an trong đời sống. Bằng lối giảng giải gần gũi, sinh động và giàu tính thực tiễn, Thượng tọa giúp người nghe nhận ra rằng bình an không đến từ việc né tránh khổ đau, mà từ khả năng nhìn thẳng, thấu hiểu và chuyển hóa bằng chánh niệm, trí tuệ.

Theo Thượng tọa, an nhiên không phải là cố gắng che giấu nỗi buồn, dồn nén tổn thương hay tỏ ra bình thản khi bên trong vẫn đầy bất ổn. Những cảm xúc bị đè nén lâu ngày có thể bùng phát, gây tổn hại cho chính mình và những người xung quanh. Người học Phật cần quán chiếu nhân duyên và vô thường để chuyển hóa cảm xúc; đồng thời nỗ lực làm việc bằng tất cả tâm huyết, trách nhiệm và phương pháp đúng đắn. Khi đã làm hết khả năng, ta học cách hoan hỷ đón nhận kết quả mà không để thành công hay thất bại trói buộc tâm mình.

Thượng tọa cũng phân biệt rõ trạng thái thản nhiên với thái độ mặc kệ, lạnh lùng hay vô cảm. Thản nhiên là không để hoàn cảnh kéo lôi, không bám víu vào cái tôi và không bị những biến cố bên ngoài chi phối. Đó là tinh thần “tâm vô sở trụ” được đề cập trong Kinh Kim Cương, giúp con người vẫn sống tích cực, lạc quan, năng động và đầy trách nhiệm. Người có tâm an không quay lưng với cuộc đời, mà đủ vững chãi để bước vào cuộc đời bằng trí tuệ, lòng từ bi và sự tỉnh thức.

Từ giáo lý Bốn chân lý thánh, Thượng tọa nhắc nhở người tu học cần tránh ba phản ứng tiêu cực trước khổ đau: phớt lờ như thể nghịch cảnh chưa từng xảy ra, bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm và cường điệu hóa vấn đề khiến bản thân chìm sâu trong than thở, tuyệt vọng. Khổ đau không tự biến mất khi ta nhắm mắt, cũng không chấm dứt khi ta quay lưng. Chỉ khi đủ can đảm nhìn thẳng, lắng nghe và nhận diện nguyên nhân, con người mới có thể tìm ra hướng tháo gỡ trong lúc tâm trí còn sáng suốt và nghị lực vẫn còn vững vàng.

Ẩn dụ về người bị trúng mũi tên độc được Thượng tọa chia sẻ như một lời cảnh tỉnh đầy ý nghĩa. Nếu nạn nhân chỉ mải giận dữ truy tìm kẻ bắn hoặc chìm trong sợ hãi, buồn đau, chất độc sẽ nhanh chóng lan rộng và đe dọa mạng sống. Cách ứng xử thông minh là ưu tiên cứu chữa vết thương, bảo vệ sự sống, còn việc truy cứu trách nhiệm sẽ được giải quyết sau bằng những phương thức phù hợp. Cũng vậy, khi gặp biến cố, điều quan trọng không phải là nuôi lớn oán hận hay liên tục hỏi vì sao mình bất hạnh, mà là bình tĩnh nhận diện điều cần làm ngay để cứu lấy thân tâm khỏi những tổn thương đang tiếp tục lan sâu.

Khép lại thời pháp, Thượng tọa hướng dẫn đại chúng trở về với hơi thở chánh niệm, cảm nhận rõ từng nhịp hít vào, thở ra trong giây phút hiện tại. Khi kết hợp hơi thở với niệm Phật, tâm được đặt vững vàng trên một đối tượng lành mạnh, những căng thẳng và lo âu dần lắng xuống. Sống an nhiên chính là biết khép lại những điều đã qua, không tiếc nuối quá khứ thuận lợi, cũng không đào xới lại những nỗi đau cũ; từ đó trân trọng sự sống đang hiện hữu trong từng hơi thở “bây giờ và tại đây”. Thời pháp đã để lại nhiều lắng đọng, nhắc mỗi người rằng bình an không nằm ở một cuộc đời không có nghịch cảnh, mà được hình thành từ khả năng đối diện, chuyển hóa và bước qua nghịch cảnh bằng chánh niệm và trí tuệ.