Ba tháng An cư Kiết hạ là khoảng thời gian để người xuất gia chuyên tâm thúc liễm thân tâm và bồi dưỡng đạo lực. Trong tinh thần ấy, sáng ngày 03/07/2026, tại Hạ trường chùa Giác Ngộ (xã Đất Đỏ, TP.HCM), HT. Thích Tâm Đức – Ủy viên Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, đã có thời pháp với đề tài "Trau dồi Giới – Định – Tuệ", giúp chư Tăng, Ni nhìn lại nền tảng căn bản của lộ trình tu tập và giải thoát.

Mở đầu thời pháp, Hòa thượng khái lược về bối cảnh đức Phật chế định pháp An cư Kiết hạ trong ba tháng mùa mưa. An cư Kiết hạ không chỉ là truyền thống được duy trì từ thời đức Phật mà còn là khoảng thời gian quý báu để người xuất gia thúc liễm thân tâm, tinh tấn trau dồi Giới – Định – Tuệ, tăng trưởng đạo lực và trang nghiêm tự thân.

Từ đó, Hòa thượng lần lượt ôn lại hành trình giác ngộ của đức Thế Tôn, từ khi phát khởi tâm tìm cầu con đường giải thoát đến khi giác ngộ. Hòa thượng nhắc lại bài pháp đầu tiên đức Phật thuyết cho năm anh em Kiều-trần-như là Kinh Chuyển Pháp Luân, trong đó chỉ bày Tứ Thánh đế và con đường Trung đạo – Bát chánh đạo. Bát chánh đạo có thể quy tụ thành ba phương diện tu tập là Giới – Định – Tuệ, nền tảng xuyên suốt của đời sống phạm hạnh.

Giảng về Giới, Hòa thượng cho biết mỗi đối tượng tu học đều có hệ thống giới pháp phù hợp, từ giới của người tại gia đến giới của người xuất gia. Tuy số lượng giới điều khác nhau nhưng đều hướng đến mục đích thanh tịnh ba nghiệp thân, khẩu, ý. Việc thực hành giới còn được thể hiện qua sự tiết độ trong ăn uống, hộ trì sáu căn trước các đối tượng của sáu trần, duy trì chánh niệm, tỉnh giác và luôn biết cảnh giác với các tâm bất thiện ngay khi vừa khởi lên.

Ở phương diện Định, Hòa thượng nhấn mạnh chỉ có thiền tập đúng pháp mới đưa hành giả đến sự an định nội tâm. Ngài lần lượt trình bày tiến trình tu tập qua bốn tầng thiền: Sơ thiền với đầy đủ tầm, tứ, hỷ, lạc và nhất tâm; Nhị thiền còn hỷ, lạc và nhất tâm, không còn tầm và tứ; Tam thiền đạt trạng thái xả niệm lạc trú; và Tứ thiền là xả niệm thanh tịnh, nền tảng cho sự phát sinh trí tuệ.

Nói về Tuệ, Hòa thượng khuyến tấn đại chúng quán chiếu các pháp bằng tâm không thuận ứng cũng không nghịch ứng trước mọi hoàn cảnh. Khi thấy rõ bản chất của con người và thế giới là khổ, vô thường và vô ngã, hành giả sẽ dần buông xả chấp trước, vượt qua tham ái và phiền não để hướng đến đời sống an lạc, giải thoát.

Khép lại thời pháp, Hòa thượng sách tấn chư hành giả An cư luôn xem việc trau dồi Giới – Định – Tuệ là mục tiêu trọng yếu trong ba tháng An cư Kiết hạ. Chính sự nghiêm trì giới luật, tinh tấn thiền định và phát triển trí tuệ sẽ giúp người tu tăng trưởng đạo tâm, làm vững chắc nền tảng phạm hạnh và tiếp nối lý tưởng hoằng truyền Chánh pháp.

Tin: Ngọc Hân

Ảnh: Yến Nhi