GHI CHÚ của người dịch: Cuộc nghiên cứu của Đại học Utah dùng Thiền chánh niệm để chữa trị người nghiện ma túy hay nghiện thuốc giảm đau opiod đã đưa ra một số kết quả tích cực có thể giúp cho các Bộ y tế trên thế giới trong nỗ lực cai nghiện. Bài sau đây là từ trang nhà của Đại học Y Khoa Utah (University of Utah Health) đăng ngày 7 tháng 8 năm 2026. Bài có tựa đề "Mindfulness offers cost-effective alternative for treating opioid misuse" (Chánh niệm mang lại liệu pháp thay thế hiệu quả về chi phí để điều trị tình trạng lạm dụng opioid). Opioid là thuốc giảm đau và được dân nghiện dùng như ma túy, là một nhóm chất bao gồm các loại thuốc giảm đau kê đơn hợp pháp (như morphine, oxycodone, fentanyl) và các chất bất hợp pháp (như bạch phiến heroin). Sự nguy hiểm của opioid nằm ở chỗ chúng gây ra sướng khoái, đổi cấu trúc não bộ, khiến cơ thể bị lệ thuộc, gây ức chế não dẫn đến suy hô hấp và sẽ chết nếu dùng quá liều. Nghiện opioid đang gây ra thiệt hại nặng nề về cả người và của trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt là tại Hoa Kỳ. : Hiện có hơn 16 triệu người trên thế giới đang mắc chứng rối loạn sử dụng opioid (OUD: Opioid use disorder). Các biến chứng tiêm chích làm bùng phát các bệnh truyền nhiễm như HIV và Viêm gan C. Hoa Kỳ là quốc gia chịu tổn thất nặng nề nhất khi người dân nước này tiêu thụ tới 80% nguồn cung opioid toàn cầu dù chỉ chiếm 5% dân số thế giới. Tại Mỹ, có 70.000 người chết/năm vì nghiện. Nguồn của bản tin là: University of Utah Health

https://attheu.utah.edu/health-medicine/mindfulness-offers-cost-effective-alternative-for-treating-opioid-misuse/

Chánh niệm (mindfulness) là một chi trong Bát Chánh Đạo do Đức Phật đưa ra trong lộ trình Giới-Định-Huệ để giải thoát. Trong khi các nhà sư thường dạy về giới cùng lúc với dạy Chánh niệm, chính phủ Hoa Kỳ lại không nói gì về giới khi dạy Chánh niệm trong bệnh viện, cảnh sát, quân đội... vì muốn lược bỏ yếu tố tôn giáo, nhất là khi cần tăng hiệu suất ở chiến trường. Toàn văn bản tin được dịch ra tiếng Việt do Nguyên Giác thực hiện như sau.

.... o ....

Chánh niệm mang lại liệu pháp thay thế hiệu quả về chi phí để điều trị tình trạng lạm dụng opioid

Một đánh giá của chuyên gia kinh tế y tế tại Đại học Utah cho thấy chương trình MORE có thể giúp giảm chi phí điều trị lên tới 324.000 USD cho mỗi bệnh nhân.

Đại dịch nghiện chất opioid gây thiệt hại cho Hoa Kỳ tới 4 nghìn tỷ USD mỗi năm, bao gồm chi phí chăm sóc sức khỏe, tư pháp hình sự (tòa án, nhà tù, trung tâm cai nghiện) và tổn thất năng suất lao động. Tuy nhiên, theo một đánh giá kinh tế mới do chuyên gia kinh tế y tế tại Đại học Utah thực hiện, một liệu pháp dựa trên bằng chứng và kiến ​​thức khoa học thần kinh dành cho tình trạng lạm dụng opioid và đau mãn tính có thể tiết kiệm được 12 USD cho mỗi đô la chi phí bỏ ra.

Mức hiệu quả về chi phí này cao gấp từ 2 đến 6 lần so với các phương pháp điều trị nghiện khác. Phân tích cho thấy trong suốt cuộc đời của một bệnh nhân, khoản tiết kiệm này lên tới hơn 324.000 USD.

Theo Giáo sư kinh tế học Fernando Wilson – người đồng thời công tác tại Khoa Khoa học Sức khỏe Dân số (Department of Population Health Science) thuộc Trường Y Đại học Utah – kết quả nghiên cứu cho thấy nếu được triển khai rộng rãi, liệu pháp mang tên "Tăng cường Phục hồi dựa trên Chánh niệm" (Mindfulness-Oriented Recovery Enhancement - viết tắt là MORE) có thể trở thành giải pháp mạnh mẽ và hiệu quả về chi phí cho cuộc khủng hoảng opioid.

"Với chi phí tương đối thấp, MORE có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu tình trạng lạm dụng opioid và mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho bệnh nhân, hệ thống y tế cũng như xã hội," Giáo sư Wilson, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Chăm sóc Sức khỏe Matheson (Matheson Center for Health Care Studies), cho biết. "Chi phí triển khai MORE rất nhỏ, trong khi lợi ích tiềm năng mang lại từ việc ngăn chặn tình trạng lạm dụng và nguy cơ mắc chứng rối loạn sử dụng opioid lại rất lớn."

Các kết quả nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí "Value in Health".

Một phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả

MORE được phát triển như một phương thức điều trị bởi đồng tác giả của Giáo sư Wilson là GS Eric Garland, cựu giáo sư Đại học Utah, hiện là Giáo sư Tâm thần học tại Trường Y thuộc Đại học California, San Diego (UC San Diego) và là giáo sư được bổ nhiệm đặc biệt tại Viện Sanford về Sự thấu cảm và Tâm từ bi (Sanford Institute for Empathy and Compassion).

Liệu pháp này kết hợp các kỹ thuật được thiết kế để giải quyết đồng thời tình trạng nghiện, những bất ổn về cảm xúc và cơn đau mãn tính. Chương trình giảng dạy các kỹ năng chánh niệm để kiểm soát cơn thèm muốn và cảm giác đau, kỹ năng đánh giá lại nhận thức để quản lý căng thẳng và cảm xúc tiêu cực, cũng như các kỹ thuật "tận hưởng" (savoring) nhằm giúp bệnh nhân kết nối lại với những trải nghiệm mang lại cảm giác thỏa mãn tự nhiên. Bằng cách khôi phục khả năng cảm nhận niềm vui lành mạnh của não bộ, liệu pháp này giúp giảm bớt cơn thèm muốn và ngăn ngừa tình trạng lạm dụng opioid. Một nghiên cứu trước đây do Đại học Utah chủ trì, dựa trên thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên với 250 người trưởng thành bị đau mãn tính có lạm dụng thuốc opioid theo thuốc kê đơn, đã phát hiện ra rằng phương pháp điều trị này giúp giảm 45% tình trạng lạm dụng opioid, cải thiện các triệu chứng đau và việc sử dụng liều lượng thuốc, đồng thời tăng cường phản ứng của não bộ đối với những trải nghiệm tích cực nhằm giảm cảm giác thèm thuốc. Nghiên cứu mới này đặt câu hỏi liệu phương pháp điều trị trên có mang lại hiệu quả về mặt chi phí bên cạnh hiệu quả lâm sàng hay không.

Kết quả phân tích kinh tế cho thấy:

Chương trình MORE có tỷ lệ lợi ích trên chi phí là 12:1; nghĩa là cứ mỗi 1 đô la chi phí bỏ ra, chương trình được ước tính sẽ tạo ra 12 đô la lợi ích kinh tế.

Con số này cao hơn đáng kể so với các ước tính trước đây về một số phương pháp điều trị nghiện khác, bao gồm quản lý ca bệnh toàn diện (1,8:1), điều trị nội trú (từ 2:1 đến 4,8:1) và điều trị ngoại trú chuyên sâu (5,1:1).

Mức tiết kiệm chi phí trọn đời cho mỗi bệnh nhân là 324.489 đô la.

.

Cải thiện kết quả cho bệnh nhân và cộng đồng

"Lạm dụng opioid là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong do dùng quá liều, nhập viện, tình trạng vô gia cư và tổn thất kinh tế; do đó, việc giảm đáng kể tình trạng lạm dụng opioid có thể mang lại những tác động tích cực to lớn cho xã hội," Garland cho biết. "Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy MORE có thể là một phần của giải pháp có khả năng triển khai rộng rãi, giúp cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho hệ thống y tế và toàn xã hội."

Trước khi rời Utah vào năm 2024, Garland từng là giáo sư xuất sắc kiêm phó trưởng khoa phụ trách nghiên cứu tại Trường Công tác Xã hội thuộc Đại học Utah; tại đây, ông đã sáng lập và điều hành Trung tâm Phát triển Can thiệp Sức khỏe Tích hợp và Chánh niệm (Center on Mindfulness and Integrative Health Intervention Development).

Các nhà nghiên cứu cho rằng lợi ích kinh tế của MORE có thể bắt nguồn từ việc giảm thiểu các tác hại chính liên quan đến lạm dụng opioid, bao gồm nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế, sự can thiệp của hệ thống tư pháp hình sự, tổn thất năng suất lao động và tử vong do dùng quá liều.

Nghiên cứu mới này được xây dựng dựa trên hệ thống bằng chứng rộng lớn hơn nhằm ủng hộ liệu pháp này. Cho đến nay, MORE đã được thử nghiệm trong hơn 16 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên với sự tham gia của hơn 2.500 người. Các nhà nghiên cứu nhận định rằng MORE có thể tạo ra tác động lớn hơn nữa nếu được triển khai rộng rãi trong các hệ thống y tế.

GS Garland cho biết, “Tôi hy vọng rằng MORE có thể trở thành một phần trọng tâm trong quy trình chăm sóc tiêu chuẩn, không chỉ tại các cơ sở điều trị nghiện mà còn ở giai đoạn sớm hơn là chăm sóc sức khỏe ban đầu – nơi chúng ta có cơ hội can thiệp trước khi tình trạng lạm dụng opioid tiến triển thành chứng nghiện nghiêm trọng hơn.”

.

Nghiên cứu này được công bố vào ngày 23 tháng 7/2026 trên tạp chí "Value in Health" với tiêu đề "Economic Evaluation of Mindfulness-Oriented Recovery Enhancement for the Treatment of Opioid Misuse" ("Đánh giá hiệu quả kinh tế của liệu pháp Tăng cường Phục hồi dựa trên Chánh niệm (MORE) trong điều trị lạm dụng opioid"). Nghiên cứu được tài trợ một phần bởi các khoản tài trợ từ Viện Quốc gia về Lạm dụng Ma túy (National Institute on Drug Abuse) (các mã số R01DA058621, R01DA056537 và R01DA057631). Nội dung nghiên cứu hoàn toàn thuộc trách nhiệm của các tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm chính thức của Viện Y tế Quốc gia (NIH: National Institutes of Health). Garland là người sáng lập Viện Khoa học MORE. Các tác giả tuyên bố không có mâu thuẫn lợi ích nào khác.