Trang chủ PG Việt Nam Sự kiện & Vấn đề Chùa Dạm Bắc Ninh: Không có chuyện phục dựng khi chưa khai quật

Chùa Dạm Bắc Ninh: Không có chuyện phục dựng khi chưa khai quật

Đã đọc: 2199           Cỡ chữ: Decrease font Enlarge font
image Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu về kiến trúc độc đáo của chùa Dạm. Ảnh: Internet

Gần đây, tỉnh Bắc Ninh đã làm lễ "đặt đá" khiến nhiều người hiểu là tỉnh này phục dựng chùa khi chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ.

Sau đợt đào thám sát chùa Dạm (Bắc Ninh), các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra nhiều hiện vật quý cho thấy chùa từng có mối liên hệ đặc biệt với các vương triều nhà Lý.   Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu về kiến trúc độc đáo của chùa Dạm.
Ảnh: Internet   Hiện vật tương đồng với hoàng thành

Viện Khảo cổ học Việt Nam vừa có cuộc đào thám sát công trình chùa Dạm tại Bắc Ninh. Hố khảo sát rộng khoảng 300m2 - chiếm 2% diện tích của chùa. Kết quả đào thám sát đã mang lại những kết quả bất ngờ. Thông qua hố khảo sát, ban đầu cho thấy chùa Dạm có bốn cấp nền khác nhau với độ chênh từ 3-5 mét. Mỗi cấp nền này lại được kè bằng những khối đá lớn rất vững chắc, ken chặt nhau. Kè đá cho mỗi nền được xếp bằng ba lớp đá với mỗi phiến đá được cắt gọt cẩn thận có kích thước khoảng 50 x 60cm. Đi kèm những nền đá là những con đường đá tương ứng với từng lớp. Điều này vẫn là một bí ẩn bởi để xây dựng được ngôi chùa bề thế với hàng ngàn phiến đá như vậy thì cần huy động một nguồn lực rất lớn.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng tìm thấy các trụ sỏi lớn có đường kính trên 1m. Qua các trụ sỏi này cho thấy công trình rất lớn. Số trụ sỏi tìm thấy còn khá nguyên vẹn. Các trụ sỏi tương tự cũng đã tìm thấy ở Hoàng Thành Thăng Long. Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều loại gạch và ngói tương đối thống nhất với nhau. Đặc biệt, có những viên ngói còn nguyên cả mấu để gắn vào mái kiến trúc mang ảnh hưởng ngói Chămpa. Vì thế, có thể suy đoán rằng đã có thợ Chăm xây dựng các công trình kiến trúc thời Lý. Bên cạnh đó, hàng loạt di vật vật liệu xây dựng cũng cho thấy sự tương đồng về nghệ thuật với một số vật liệu xây dựng tại Hoàng Thành Thăng Long. Điển hình là những viên gạch đất nung có hình hoa cúc, những đầu rồng nhỏ cho thấy công trình có dấu ấn hoàng gia cũng tìm thấy ở đây...

Qua những hiện vật và dấu tích tìm thấy tại chùa Dạm, Tiến sỹ Lê Đình Phụng - viện Khảo cổ học - người chủ trì cuộc đào thám sát cho biết: "Rõ ràng đây là một công trình Quốc tự, do vua xây dựng, chứ không phải diện chùa làng".

Việc đặt đá chỉ là tượng trưng?!

 

Đầu rồng được tìm thấy ở chùa Dạm cho thấy chùa

có liên hệ chặt chẽ với cung đình.

Sau khi các hiện vật quý của chùa Dạm được phát lộ, vừa qua, tỉnh Bắc Ninh đã tiến hành làm lễ đặt đá khôi phục di tích chùa Dạm. Hành động này của tỉnh đã khiến một số người cho rằng tỉnh đã vội vã tiến hành phục dựng khi công việc khảo cổ mới dừng lại ở bước đầu là thăm dò, thám sát.

Trao đổi với chúng tôi, Tiến sỹ Lê Đình Phụng cho rằng việc làm lễ đặt đá của tỉnh chỉ là phần nghi lễ nhằm mục đích lấy ngày, giờ tốt. Việc phục dựng hay trùng tu vào thời điểm này chắc chắn chưa thể triển khai vì vẫn chưa có phương án thiết kế.

Theo TS Phụng, hiện Viện Khảo cổ đã có phương án khai quật nhưng còn đang chờ sự quyết định của Bộ VHTT & DL. Theo dự kiến, việc khảo cổ sẽ được thực hiện trên toàn bộ mặt bằng của ngôi chùa với diện tích khoảng 7.600m2. TS Phụng cho biết cũng chưa thể nói chắc chắn về thời gian tiến hành khai quật. Sau khi phương án trên được phê duyệt, các nhà khảo cổ sẽ bắt tay vào công việc và sau đó mới lên phương án thiết kế tổng thể. Chỉ sau khi có thiết kế về công trình thì mới có thể tiến hành phục dựng và việc có phục dựng hay không, phục dựng như thế nào đều phải có sự đồng ý của Bộ VHTT & DL.

Đối với công trình chùa Dạm, GS Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản quốc gia cho rằng cần có hai giai đoạn nghiên cứu. Thứ nhất, phải bóc được toàn bộ mặt bằng ở các bậc. Nhờ đó, mới có cái nhìn tổng thể để xác định vị trí, kết cấu cũng như những vấn đề liên quan. Thứ hai, trên cơ sở những gì phát lộ, phải nhận diện tương đối chính xác rồi mới bàn đến việc tiếp theo.  

Chùa Dạm, hay chùa Rạm, tên chữ là Đại Lãm Thần Quang tự, hay còn gọi là chùa Bà Tấm, chùa Cao, chùa Trăm Gian (vì ngày xưa chùa có 100 gian) chùa Lãm Sơn, theo tên núi. Chùa dựa vào núi Dạm, nhìn về phía sông Đuống, ngày xưa thuộc xã Lãm Sơn Trung, tổng Lãm Sơn Nam, huyện Quế Dương, nay là xã Nam Sơn, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, là đại danh lam từ thời Lý và là một di tích quan trọng của tỉnh Bắc Ninh ngày nay với lịch sử gần 1.000 năm.

Theo thư tịch, sử sách như Việt sử lược, Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, Lịch triều hiến chương loại chí thì vào năm Quảng Hựu thứ nhất (1085), Nguyên phi nhà Lý Ỷ Lan khi dạo chơi Đại Lãm Sơn có ý định xây chùa.Năm 1086, triều đình nhà Lý ra lệnh xây dựng chùa. Năm sau, 1087, vua Lý Nhân Tông đến thăm ngôi chùa đang xây, mở tiệc, làm thơ "Lãm Sơn dạ yến".

Sau mười năm xây dựng, năm 1097 chùa Dạm mới hoàn thành, được vua ban tên chùa là Cảnh Long Đồng Khánh, ban 300 mẫu ruộng tự điền (ruộng thuộc nhà chùa) để chùa có hoa lợi hương khói và bảy gia đình ở mé dưới núi được giao việc chuyên đóng - mở cửa chùa. Năm 1105, lại xây ba tháp đá ở chùa Lãm Sơn. Chùa được Bộ Văn hóa thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa từ năm 1962.

Nguồn: Giadinh.net.vn

Đăng ký lấy RSS cho bình luận Bình luận (0 đã gửi)

tổng số: | đang hiển thị:

Gửi bình luận của bạn

  • Bold
  • Italic
  • Underline
  • Quote

Xin hãy nhập các ký tự bạn nhìn thấy ở ảnh sau:

Captcha

BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK ( đã gửi)

Các bài mới :
Các bài viết khác :

Đánh giá bài viết này

0

Tags

Không có tags cho bài viết này

Được quan tâm nhất

Đăng nhập