Trang chủ PG Việt Nam Sự kiện & Vấn đề Nếu đốt vàng mã mà tâm được an thì nên làm

Nếu đốt vàng mã mà tâm được an thì nên làm

Đã đọc: 3364           Cỡ chữ: Decrease font Enlarge font
image

Việc đốt vàng mã bị nhiều người chỉ trích là lãng phí thì Thượng tọa Thích Thanh Quyết, Phó chủ tịch Học viện Phật giáo Việt Nam, cho rằng nguồn gốc của tục lệ này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, và nếu để tâm mình an vui thì có thể làm.

Nhà Phật không có nghi lễ đốt mã

- Lễ Vu Lan đang đến gần, thời gian này đến bất kỳ ngôi chùa nào cũng gặp cảnh nhộn nhịp chuẩn bị cho ngày lễ. Xin Thượng tọa cho biết nguồn gốc lễ Vu Lan vào ngày rằm tháng 7 là từ đâu?

- Theo Kinh Vu Lan bồn, đệ tử Phật là ngài Mục Kiền Liên dùng thiên nhãn trông thấy thân mẫu bị đọa vào đường quỷ đói, gầy ốm chỉ còn da bọc xương, ngày đêm khổ não, ngài dùng bát đựng cơm đưa đến dâng cho mẹ. Nhưng do mẹ ngài chịu quả báo của nghiệp ác nên cơm biến thành lửa. Ngài Mục Kiền Liên bèn xin đức Phật chỉ dạy cách giải cứu mẹ thoát khỏi nghiệp khổ.

Phật dạy vào ngày rằm tháng 7 là ngày chư tăng tự tứ (kết thúc ba tháng kiết hạ an cư), khi đó công đức tu hành tăng lên rất nhiều, nên có thể nhờ vào phúc đức của tăng chúng để cứu bạt chúng sinh. Nếu dùng thức ăn uống đựng trong bồn Vu Lan cúng dường Tam bảo vào dịp này sẽ được vô lượng công đức, cứu được cha mẹ 7 đời... Ngài Mục Kiền Liên làm theo lời Phật dạy đã cứu được mẹ. Từ đó mới có lễ Vu Lan bồn, là nghi thức cầu siêu độ cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ, thân thuộc nhiều đời, được cử hành vào ngày rằm tháng 7 âm lịch hằng năm. 

- Trong câu chuyện ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ không thấy có nhắc đến nghi lễ đốt vàng mã. Nhưng thực tế trong ngày Vu Lan, cũng như rất nhiều dịp lễ khác, chúng ta vẫn thường đốt vàng mã cho người thân quá cố. Cách làm này có trong đạo Phật không, thưa Thượng tọa?

- Trong đạo Phật không dạy đốt vàng mã cho người quá cố, mà đây chỉ là quan niệm dân gian vì cho rằng trần sao âm vậy. Từ thời phong kiến cách đây mấy nghìn năm, vua chúa các nước, đặc biệt là Trung Quốc, được hưởng thụ vinh hoa phú quý, không muốn dứt bỏ. Để sau khi chết vẫn được sung sướng, họ có di nguyện phải chôn sống những người này, từng kia vàng bạc châu báu... nhằm mục đích sang thế giới bên kia vẫn có người hầu hạ. Tục tuẫn táng đó đã gây ra nhiều điều oán thán, làm mất nhiều nhân tài, hao phí của cải.

Trải qua hàng nghìn năm, hình nhân thế mạng ra đời đã xóa bỏ tục tuẫn táng dã man. Sau này mới có phong tục đốt hình người bằng rơm, giấy thay thế cho mạng người, đốt vàng giấy để thay thế vàng bạc châu báu. Vì thế, tôi đánh giá tại thời điểm đó, vàng mã ra đời mang tính nhân đạo hơn tất cả các hình thức nhân đạo nào trên thế giới.  

Đừng đốt vàng mã để cầu vật chất

- Vậy theo Thượng tọa thì việc đốt vàng mã như ngày nay có nên không?

- Việc đốt vàng mã trong nhà Phật là không có, nhưng trong tín ngưỡng dân gian thì có. Do vậy, chuyện đốt hay không là xuất phát từ nhận thức của mỗi người. Tôi không cổ súy cho việc lạm dụng quá mức vàng mã, nhưng tôi nghĩ vẫn nên duy trì hình thức đốt vàng mã mang tính kỷ niệm, vì ý nghĩa nhân văn của nó.

- Người đốt vàng mã sẽ được gì, thưa Thượng tọa?

- Cái được lớn nhất là được báo hiếu. Tâm mình sẽ cảm thấy đã làm được điều gì đó báo ân, báo hiếu cho cha mẹ, tổ tiên, rộng hơn nữa là dân tộc, là quảng đại chúng sinh. Khi tâm niệm này đã ăn vào máu thịt, đến ngày đó nếu không làm lễ, sẽ có cảm giác tâm mình bất an, thấy như mình chưa làm tròn trách nhiệm. Do vậy, theo tôi nếu việc đốt vàng mã là để cho tâm mình an vui, thanh thản thì cũng nên làm.

- Chứ không phải đốt vàng mã để những lời cầu nguyện của mình được linh ứng hay sao?

- Đừng ai nghĩ đến chuyện đốt vàng mã để cầu vật chất. Điều đó là không có.

- Trong đạo Phật lại có thuyết về sự siêu thoát, đầu thai của các vong hồn. Thượng tọa giải thích thế nào về ý kiến cho rằng nếu các vong đã đầu thai sang cõi khác thì còn "ai" ở lại để nhận đồ hóa vàng mã?

- Việc có đầu thai hay không là lĩnh vực khác tôi không bàn. Uống nước nhớ nguồn, nhớ đến người đã mất là việc làm mang ý nghĩa nhân văn, quảng đại. Còn những khoảng trống tâm linh chưa thể giải thích được thì cũng không nên động chạm vào. Vấn đề tâm linh, tình cảm không thể cân đo, đong đếm chính xác được, nên cần một cách nhìn đôn hậu, bao dung.

Dân gian hóa đạo Phật
 
- Như vậy thì chính văn hóa dân gian chứ không phải niềm tin về Phật pháp "thôi thúc" người ta báo hiếu bằng việc đốt vàng mã?

- Người Việt Nam ta không chỉ có Phật pháp mà còn chịu ảnh hưởng của Nho giáo, đạo giáo và tín ngưỡng dân gian, tư tưởng Đông, Tây... Sống trong sự tổng hòa của các mối quan hệ đó nên gần như không còn phân biệt rạch ròi việc này hay việc kia có gốc gác từ đâu nữa.

Hơn nữa đạo cũng nằm trong nước, nên việc hành đạo phải hợp với lẽ nước, lòng dân, và việc gì đã thuộc về dân gian, tín ngưỡng dân tộc, hợp với tâm nguyện, với lòng dân thì cũng có thể hòa cùng đạo pháp.

- Trụ trì chùa Phúc Khánh và chùa Yên Tử, Thượng tọa có cấm việc đốt vàng mã ở chùa của mình hay không?

- Người ta đến chùa không chỉ vì tín ngưỡng Phật giáo mà còn vì tín ngưỡng dân gian. Nếu nhà chùa chỉ dành riêng cho tăng ni, Phật tử thuần túy, những người có tư tưởng Phật pháp thì công việc của chúng tôi sẽ nhẹ nhàng rất nhiều. Chắc sẽ không phải mỗi ngày rằm, mồng một phải đón tiếp bao nhiêu du khách, hóa bao nhiêu vàng hương, ô nhiễm nhiều. Điều này nhà chùa phải chịu trước chứ ai.

Người đi lễ chùa là mang theo cả văn hóa dân gian vào chùa, mà theo tôi thì không nên cấm dân gian làm những việc theo tín ngưỡng dân gian. Dù tôi không khuyến khích nhưng cũng không cấm đốt vàng mã ở chùa tôi trụ trì.

- Xin cảm ơn Thượng tọa! 

Theo Khoa Học & Đời Sống

Đăng ký lấy RSS cho bình luận Bình luận (6 đã gửi)

avatar
Phuong 15/08/2011 06:28:06
Cám ơn, bây giờ tôi mới hiểu tôi đang sống trong thời " Mạt Pháp "
Reply Tán thành Không tán thành
-7
Cảnh báo nội dung không phù hợp
avatar
thiện an 15/08/2011 20:06:37
Theo kinh ghi lại thì hiện nay đang là thời Mạt pháp, nhưng lẽ nào đỉnh cao của thời kỳ này lại rơi đúng vào thời điểm này. Chỉ tiếc cho những ai không được thiện duyên tiếp xúc với Chánh pháp, vì bởi lẽ trong thời Mạt pháp sẽ không còn Chánh pháp nữa, thậm chí cũng không còn Tượng pháp nữa. Bạn Phương thân mến, ít nhất cũng có tôi hiểu bạn.
Reply Tán thành Không tán thành
-6
Cảnh báo nội dung không phù hợp
avatar
Thanh Tùng 16/08/2011 07:27:11
Ê... ê..., còn có tôi ủng hộ bạn Phương nữa nhé!
Bài này có đăng trên phattuvietnam.net, một số người còn ủng hộ bài viết này mới thảm chứ, khổ thật.
Tôi là dân Bắc và tôi buồn cho kiến thức tâm linh của người Bắc quá, hic hic...
Cũng chả biết bình luận thêm thế nào nữa, bó tay!
Reply Tán thành Không tán thành
-6
Cảnh báo nội dung không phù hợp
avatar
con chiên 18/08/2011 05:41:08
Qua bàì phỏng vấn của báo khoa học và đời sống và nhửng lời lẽ đối đáp của thượng toạ Thích thanh Quyết về việc đốt vàng mã ,tôi hoàn đồng ý với thượng tọa ,bởi lẽ quần chúng gồm đủ mọi tầng lớp trí thức khác nhau ,không phải ai củng dễ dàng nhận thức được Phật Pháp một sớm một chiều do vậy cũng phải từ từ rồi với thời gian tầm nhận thức của lớp người còn mê tín sẽ thay đổi , chứ nếu quá nghiêm khắc đễ gây shock
avatar
Minh 19/08/2011 19:36:07
Vâng, nếu tâm được an là tốt rồi. Sao cứ phải chấp vào một quan niệm nào đó mãi. Nếu chỉ dùng vàng mã cho tâm an thì sao không được?

Đạo Phật khác với các tôn giáo độc thần ở chỗ các tôn giáo này đi đến đâu là phá nát hết, tiêu diệt hết bản sắc văn hóa bản địa. Còn Đạo Phật thì khoan dung hơn, những gì không có hại thì tạm chấp nhận, rồi chuyển hóa dần dần.

Việc dùng vàng mã (miền Nam gọi là 'giấy tiền vàng bạc') cũng không có hại gì, chỉ có ý nghĩa tượng trưng vậy thôi. Như T.T. đã nói: "Sau này mới có phong tục đốt hình người bằng rơm, giấy thay thế cho mạng người, đốt vàng giấy để thay thế vàng bạc châu báu. Vì thế, tôi đánh giá tại thời điểm đó, vàng mã ra đời mang tính nhân đạo hơn tất cả các hình thức nhân đạo nào trên thế giới."

Tôi hoàn toàn khâm phục kiến giải của T. T.

Chỉ có điều là sau này người ta quá cầu kỳ, sa đà vào trong quan niệm đốt vàng mã, làm cho tốn kém, xa xỉ, gây lảng phí vô ích. Chỉ cần chỉnh sửa lại quan niệm này, làm cho dân chúng hiểu việc đó chỉ có ý nghĩa tượng trưng vậy thôi. Một ít vàng mã để an tâm người còn sống, để chứng tỏ người còn sống không quên người đã mất. Đó cũng là văn hóa dân gian cần tôn trọng.
avatar
Hoàng Long 26/09/2011 23:43:23
Thượng tọa nói rất hay. Tôi đồng ý với quan điểm của thượng tọa và một số bạn là không nên áp đặt, ép buộc người dân phải nghe theo mình, việc người dân còn tin vào tín ngưỡng đốt vàng mã thì chúng ta không thể cấm đoán ngay được. Tuy nhiên, việc đốt vàng mã nhiều khi đang bị lạm dụng quá nhiều, các hình thức mê tín dị đoan tràn lan qua việc đốt vàng mã, tà kiến len lỏi vào cả bên trong cửa chùa là điều chúng ta không nên làm ngơ, phó mặc.
Tôi thấy một số chùa đã thẳng thắn chỉ rõ cho Phật tử thấy việc không cần thiết của việc đốt vàng mã. Đây mới là một hành động tích cực. Bởi vì, Phật giáo là hòa đồng, nhưng cũng không có nghĩa là bạc nhược, để bị biến dạng do sự xâm lấn từ các tín ngưỡng mê tín dị đoan khác. (Thời đức Phật thì xu hướng ngược lại hoàn toàn, Phật pháp đi đến đâu thì tà kiến bị đẩy lùi đến đó).
Hiện giờ, đang có hiện tượng là người dân đi chùa thì nhiều, mồm niệm Phật thật đấy, nhưng thực ra họ không phải theo đạo Phật đúng nghĩa, mà họ theo một thứ "Đạo" nào đó của riêng họ. Không những thế, khi đến chùa gặp những người khác, họ lại lại truyền đạt cái tín ngưỡng riêng của họ cho những người họ gặp (Nguy hiểm ở chỗ là cái tín ngưỡng ngoại lai đó vẫn được mọi người gọi là đạo Phật). Tôi cho rằng, với những người này chính ra nên ở nhà ngủ cho khỏe thì tốt hơn là đi chùa, vừa đỡ mất thời gian của riêng họ và cũng đỡ làm ồn ào, nhiễu loạn cho những người có tâm muốn đến chùa để cầu tu học thật sự.
Chính cái xu hướng ngược chiều này giữa thời chúng ta và thời đức Phật dẫn đễn việc nhiều bạn mới than thở rằng chúng ta đang trong thời Mạt Pháp. Tôi e rằng, nếu như xu hướng này còn tiếp diễn thì chẳng mấy thời Mạt Pháp cũng chẳng còn nữa, mà chuyển sang thời Không Có Tí Pháp Nào vì sự xâm lấn của tà kiến (cho dù có thể chùa chiền, tượng Phật vẫn còn khắp nơi, người dân đi chùa vẫn đông như hội).
Trở lại thái độ của chúng ta với việc đốt vàng mã. Xưa kia, có những vị quan đã thẳng thắn phá bỏ việc chôn sống người và của cải theo người chết bằng việc nghĩ ra vàng mã để thay thế. Đó là một tinh thần cách mạng cao cả, lịch sử nhân loại không bao giờ quên đại ân đức của những vị đó. Nhờ những hành động cao cả đó mà biết bao nhiêu người khỏi bị chết oan, biết bao nhiêu của cải khỏi bị chôn đi một cách lãng phí và vô ích.
Tuy nhiên, ngày nay xứ mệnh của vàng mã đã không còn cần thiết nữa vì nhân loại đã bước sang một nấc thang tri thức cao hơn. Chúng ta đã thấy rõ sự vô ích của việc đốt vàng mã mà ngược lại tốn kém, gây ô nhiễm môi trường, mê tín dị đoan... nhưng chúng ta lại vẫn để người dân đốt vàng mã tràn lan với những quan niệm mê tín, mang cả sự mê tín vào trong chùa mà cũng để mặc kệ. Tôi cho rằng, thái độ này đi ngược hẳn với tinh thần cách mạng cao cả của chính những người nghĩ ra việc đốt vàng mã. (Nếu như những vị quan ngày xưa đã từng nghĩ ra vàng mã để dẹp bỏ hủ tục mà còn sống thì có khi chính họ cũng sẽ là người khởi xướng việc thôi không dùng vàng mã nữa. Bởi vì, họ chính là những người luôn có tinh thần cải cách. Họ giống như những người thầy: Khi dạy ta học hết lớp 1, thì thầy giáo sẽ cho ta lên lớp 2 học tiếp, chứ không thể cứ học mãi lớp 1 được).
Đôi điều ý kiến, có thể là chủ quan, nhưng đó là những ý kiến thẳng thắn và chân thành nhất, nếu có gì bất đồng quan điểm thì mong qúy vị khởi lòng từ bi, phát tâm hoan hỷ bỏ qúa cho.
Reply Tán thành Không tán thành
10
Cảnh báo nội dung không phù hợp
tổng số: 6 | đang hiển thị: 1 - 6

Gửi bình luận của bạn

  • Bold
  • Italic
  • Underline
  • Quote

Xin hãy nhập các ký tự bạn nhìn thấy ở ảnh sau:

Captcha

BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK ( đã gửi)

Các bài mới :
Các bài viết khác :

Đánh giá bài viết này

5.00

Tags

Không có tags cho bài viết này

Được quan tâm nhất

Đăng nhập