Chùa Dâu và Sự Tích Bụt Mọc Ở Nội Hoàng-Bắc Giang

Đã đọc: 7293           Cỡ chữ: Decrease font Enlarge font
image

Chùa Dâu hay chùa Bụt Mọc còn có tên chữ là Linh Quang tự nay thuộc Nội Hoàng (Yên Dũng), Bắc Giang. Xưa kia là thôn Nội Mang, xã Nội Hoàng, tổng Phúc Tằng, huyện Yên Dũng, phủ Lạng Giang, xứ Kinh Bắc. Qua nghiên cứu về sự tích chùa Bụt Mọc và hiện trạng di tích cho thấy đây là ngôi chùa cổ ít thấy ở Bắc Giang gắn với tín ngưỡng thờ đá (Linh Thạch), câu chuyện dân gian sự tích chùa Bụt Mọc nói lên ý nghĩa của tục thờ này. Hiện trên chính điện của ngôi chùa này còn thờ một hòn đá còn gọi là “Linh Thạch”. Hòn đá hình trụ có đầu hơn nhọn cao khoảng 45cm, đường kính đáy khoảng 25cm được đặt trang trọng trên chính điện bên cạnh tượng Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhỡn.

Ngày xưa trong làng Nội Mang (Nội Hoàng) có người làm nghề đánh dậm bắt cá, mỗi lần anh đánh đi dậm không thấy cá đâu chỉ thấy được một tảng đá trong dậm. Nhiều lần như vậy thấy làm lạ, người đánh cá kia bèn đem tảng đá đó lên núi chôn và "khấn tảng đá phù hộ" cho đánh được nhiều cá, quả nhiên từ đó ngày nào anh ta cũng đánh được nhiều cá. Có điều tuổi đã cao mà anh vẫn không có được mụn con, thường ngày anh hay lên chỗ tảng đá kể lể sự tình và khấn cầu hòn đá cầu xin cho sinh được mụn con để nối dõi. Sau quả nhiên vợ chồng anh sinh được con trai. Hai vợ chồng rất ngạc nhiên thấy hòn đá linh nghiệm, vốn không hiểu biết lại tưởng rằng "tà ma” bèn đào hòn đá vứt đi, hôm sau lên núi lại thấy hòn đá mọc lên như cũ. Hai vợ chồng sợ hãi quỳ xin xưng tội và dựng một am nhỏ ngày đêm cầu khấn thờ phụng hòn đá. Dần dần nhiều người qua lại lễ bái cầu việc gì cũng hiển ứng, đặc biệt là lễ cầu con. Cũng từ đó dân gian gọi là chùa Bụt Mọc, chùa ở chân núi Dâu nên cũng gọi là chùa Dâu.

 Chùa Dâu hay chùa Bụt Mọc còn có tên chữ là Linh Quang tự nay thuộc Nội Hoàng (Yên Dũng), Bắc Giang. Xưa kia là thôn Nội Mang, xã Nội Hoàng, tổng Phúc Tằng, huyện Yên Dũng, phủ Lạng Giang, xứ Kinh Bắc. Qua nghiên cứu về sự tích chùa Bụt Mọc và hiện trạng di tích cho thấy đây là ngôi chùa cổ ít thấy ở Bắc Giang gắn với tín ngưỡng thờ đá (Linh Thạch), câu chuyện dân gian sự tích chùa Bụt Mọc nói lên ý nghĩa của tục thờ này. Hiện trên chính điện của ngôi chùa này còn thờ một hòn đá còn gọi là “Linh Thạch”. Hòn đá hình trụ có đầu hơn nhọn cao khoảng 45cm, đường kính đáy khoảng 25cm được đặt trang trọng trên chính điện bên cạnh tượng Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhỡn.

Qua sự tích Bụt Mọc ở chùa Dâu cho thấy dấu hiệu của tín ngưỡng thờ đá ở Nội Hoàng-Bắc Giang là Linh Thạch gắn liền với thời kỳ ban đầu của quá trình du nhập đạo Phật vào Việt Nam. Tục thờ đá hay Linh Thạch ở đây còn gợi sự liên tưởng tới tín ngưỡng thờ đá ở Chùa Dâu, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Cả hai ngôi chùa đều có tín ngưỡng bản địa là tục thờ đá, rồi hoà nhập với tôn giáo ngoại lai theo quá trình du nhập đạo Phật để có đá thiêng thờ trong chùa mang bản sắc tôn giáo tín ngưỡng của người Việt sau này. Theo các nhà nghiên cứu văn hoá cho biết: Sự có mặt ngôi chùa Dâu ở Yên Dũng (Bắc Giang) đã chứng tỏ vùng đất này có sự du nhập đạo Phật vào rất sớm theo mô tuýp đạo Phật du nhập vào Luy Lâu (Bắc Ninh) một trung tâm kinh tế, chính trị văn hoá của đất Giao Châu thời Bắc thuộc.

Đây là ngôi chùa cổ ít thấy trên đất Bắc Giang, không ai nhớ ngôi chùa được xây dựng từ bao giờ, chỉ biết năm Chính Hoà 24 (1703), chùa đã được sửa chữa lớn, ghi theo lời văn trên bia đá dựng ở vườn chùa. Chùa Dâu hiện nay mang nét văn hoá, kiến trúc đan xen của hai thời đại, thời hậu Lê và thời Nguyễn. Chùa có các hạng mục công trình gồm toà tiền đường năm gian nối toà thượng điện ba gian tạo bình đồ kiến trúc kiểu chữ đinh, nhà khách ba gian, nhà tổ ba gian, một vườn tháp với năm tòa tháp cổ. Tất cả cùng nằm trong một quần thể di tích uy linh cổ kính dưới chân núi Dâu thuộc dãy núi Nham Biền. Phần kiến trúc khung gỗ lim chắc chắn và đã được tu sửa nhiều lần, liên kết các vì mái theo lối kiến trúc cổ truyền thống, kiểu chồng rường giá chiêng, xà cộc. Hệ thống các vì nách tạo kiểu cốn mê chạm trổ đẹp hình vân mây, đao mác, hình linh thú, hoa văn khắc vạch, hình ô trám... Hệ thống cột chùa vẽ hình rồng leo mang phong cách thời Nguyễn (thế kỷ 19) có giá trị nghiên cứu mỹ thuật cổ truyền dân tộc.

Trong chùa còn bảo lưu được hệ thống tượng Phật quý giá cùng nhiều tài liệu, hiện vật có giá trị nghiên cứu khoa học như: Hòn đá thờ gắn liền với sự tích "chùa Bụt Mọc", bát hương, bia đá... Chùa Dâu còn là nơi sinh hoạt văn hoá tôn giáo, nơi tổ chức lễ hội truyền thống của nhân dân địa phương từ xưa tới nay. Hội lệ hàng năm được tổ chức vào ngày 11, 12 tháng Hai âm lịch. Lễ hội có nhiều trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc. Di tích còn là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử gắn liền với lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân xã Nội Hoàng. Trong những năm kháng chiến chống Pháp giai đoạn từ 1949-1951 chùa là nơi tập kết của dân quân du kích và bộ đội chủ lực để lên đường đánh Pháp.

Chùa Dâu không những là một ngôi chùa cổ ở Bắc Giang mà di tích còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử gắn liền với sự du nhập đạo Phật vào Việt Nam từ buổi ban đầu trong đó có vùng đất Bắc Giang. Câu chuyện dân gian sự tích chùa Bụt Mọc ở xã Nội Hoàng, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang phần nào đã nói lên được điều đó.

Đăng ký lấy RSS cho bình luận Bình luận (0 đã gửi)

tổng số: | đang hiển thị:

Gửi bình luận của bạn

  • Bold
  • Italic
  • Underline
  • Quote

Xin hãy nhập các ký tự bạn nhìn thấy ở ảnh sau:

BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK ( đã gửi)

Các bài mới :
Các bài viết khác :

Đánh giá bài viết này

4.33

Tags

Không có tags cho bài viết này

Đăng nhập