Many,
many years ago, in a small kingdom in the north of India, something was
happening that would change the whole world. Queen Maya (1), wife
of the good King Suddhodana (2), lay asleep and had a wondrous
dream. She dreamt she saw a brilliant white light shining down to her from
the sky, and in the rays of this light was a magnificent elephant. It was
pure white and had six large tusks. This elephant of light flew closer and
closer to the Queen and finally melted into her body.
Queen Maya awoke, filled with greater happiness than she had ever
felt before.
Quickly she went to the king and together they asked the wise men
at the court what this strange and wonderful dream might mean. The wise
men answered, "O Your Majesties, this dream is a most excellent one! It
means that the Queen will give birth to a son, and this prince will
someday become a great man. Not only you, but the entire world is
fortunate that the Queen will have such a special child."
Hearing this good news, the King and Queen were overjoyed. The King was
especially happy because he longed for a son who would someday rule his
kingdom in his place. And now it seemed his wish was being granted.
SỰ Giáng TrẦn Phúc LỢi
Nhiều,
rất nhiều năm trước tại nước nhỏ ở miền bắc Ấn Ðộ, một biến cố xảy ra đã
làm thay đổi toàn thế giới. Hoàng hậu Ma-Da (Maya) (1), vợ
vua Tịnh Phạn (Suddhodana) (2) nhân đức trong lúc ngủ
đã thấy một điềm chiêm bao. Trong
giấc mộng hoàng hậu thấy một luồng ánh sáng rực rỡ từ trên trời chiếu
xuống nơi bà, và trong luồng ánh sáng đó có hình ảnh một con voi to lớn.
Voi màu trắng bạch và có sáu ngà. Con voi ánh sáng này bay mỗi lúc mỗi
tiến lại gần hoàng hậu và cuối cùng hòa nhập vào trong thân thể của bà.
Hoàng hậu Ma-Da thức giấc, lòng tràn ngập niềm vui vô biên, mà từ
trước nay hoàng hậu chưa bao giờ có được.
Hoàng hậu liền báo cho vua Tịnh Phạn biết, và cả hai đã hỏi yêu cầu
các quần thần thông bác trong triều đình giải thích về ý nghĩa của điềm
chiêm bao. Quý vị trả lời: “Tâu bệ hạ, đó là một giấc mộng lành. Có nghĩa
là hoàng hậu sắp sinh con, và vị hoàng tử này tương lai sẽ trở thành một
siêu nhân. Không riêng bệ hạ và hoàng hậu, mà toàn thế giới nhân loại đều
hưởng sự phúc lành khi hoàng hậu hạ sinh một thái tử, đặc biệt như thế.”
Nghe tin lành như vậy, đức vua và hoàng hậu hết sức vui mừng. Hoàng thượng
rất sung sướng vì Ngài mong ước có một hoàng nam để tương lai nối ngôi
thay ông trị vì đất nước. Và giờ đây điều ước muốn đó của đức vua có thể
trở thành sự thực.
It was the custom in those days for a woman to return to her parents home
in order to give birth. And so, when the time had almost come for the baby
to be born, Queen Maya and many of her friends and attendants left the
palace of the King and began the journey to her childhood home.
They had not travelled far when the Queen asked that they stop and rest.
She knew the baby would be born very soon. They had reached the beautiful
gardens of Lumbini (3) and the Queen went into this garden looking
for a comfortable place in which she could give birth. The stories say
that even the animals and plants, somehow understanding what a special
child was about to be born, wanted to help. A large tree bent down one of
its branches and the Queen took hold of it with her right hand. Supporting
herself in this way, she gave birth to a son. The attendants cradled the
baby in their arms and were amazed at how beautiful he was and how
peaceful he seemed.
At that moment, throughout the land, there was great feeling of peace and
happiness. People forgot their troubles, ceased their quarrels and felt
great love and friendship for one another. Some people saw rainbows
suddenly appear in the sky, and many other beautiful and unusual things
were seen.
Wise men from all over the kingdom noticed these signs of peace and joy
and excitedly said to each other, "Something very fortunate has just
happened. Look at all these wonderful signs! Today is the full moon day of
the fourth month. It must certainly be a special day!"
Theo phong tục thuở xưa, người phụ nữ trở về quê cha mẹ để sinh đứa
con đầu lòng. Cho nên vào lúc sắp sinh thái tử, hoàng hậu Ma-Da cùng với
các bạn bè và những người hầu cận đã rời cung điện vua Tịnh Phạn để bắt
đầu lên đường trở về quê ngoại của bà.
Ðoàn tùy tùng đi một khoảng chưa xa bao nhiêu, hoàng hậu đã bảo
ngừng lại nghỉ ngơi. Bà cảm thấy đứa bé sắp sửa ra chào đời. Khi đoàn
người đến hoa viên Lâm Tỳ Ni (Lumbini) (3) xinh đẹp, hoàng
hậu đi vào trong vườn này để tìm một nơi thuận tiện cho việc sinh hoàng
tử. Các tích chuyện đã ghi chép rằng, ngay cả loài vật và cây cỏ cũng muốn
giúp đỡ vì chúng biết đứa trẻ hoàng hậu sắp sinh là một siêu nhân. Một
nhánh từ một thân cây lớn cuốn cong xuống, và hoàng hậu đã nắm chặt nó với
bàn tay phải của bà. Tự chống đỡ trong tư thế này, hoàng hậu đã sinh thái
tử. Những người hầu cận đưa tay bồng em bé và trầm trồ ngợi khen mặt mày
thái tử trông hảo tướng và trang nghiêm làm sao.
Vào lúc ấy, khắp nơi trong nước, dân chúng cảm thấy an bình và hạnh phúc.
Mọi người quên hết nỗi ưu phiền, không còn cải vã tranh chấp và tất cả đều
bày tỏ tình thương yêu bao la thân hữu với nhau. Có người thấy mống ngũ
sắc xuất hiện trên bầu trời, cùng những điềm lành và các sự việc bất
thường khác.
Các hiền nhân ở toàn vương quốc đều nhận thấy những dấu hiệu an lành và
phúc lợi này, cho nên họ vui mừng nói với nhau: “Thật là điều đại phước đã
xảy ra. Hãy lưu ý đến những điềm cát tường này! Hôm nay là ngày Rằm tháng
tư. Hẳn chắc đó là một ngày trọng đại!”
Queen Maya, unaware that her joy at having a son was being shared at that
very moment throughout the kingdom, took the new-born baby in her arms and
returned to the palace of the King.
Hoàng hậu Ma Da không ngờ niềm vui của bà hạ sinh hoàng nam vào lúc ấy lại
được toàn dân trong nước đều hân hoan chia xẻ, và hoàng hậu ẵm trong thay
thái tử vừa mới sinh trở về kinh đô của nhà vua.
2
A
HOLY MAN’S VISIT
With
great rejoicing, King Shuddhodana greeted his Queen and his new son
Splendid festivals were held and the whole kingdom was decked in
beautifully coloured banners. It was a time of great happiness and peace.
There was so much gladness everywhere that his parents decided to name the
Prince "Siddhartha" (4), which means "the one who has brought about
all good".
Now the wise men made new predictions about the baby. "O King," they
said, "the signs of the Prince's birth are most favourable. Your son will
grow up to be even greater than you are now!" This news made the King very
proud. "If these wise men are correct," he thought, "my son, Prince
Siddhartha, may one day be the ruler not only of my small kingdom, but
perhaps of the entire world! What a great honour for me and my family!"
In the first few days after his birth, many people came to the palace
to see the new baby. One of these visitors was an old man named Asita (5).
Asita was a hermit who lived by himself in the distant forests, and he was
known to be a very holy person. The King and Queen were surprised that
Asita would leave his forest home and appear at their court,"We are very
honoured that you have come to visit us, O holy teacher," they said with
great respect. "Please tell us the purpose of your journey and we shall
serve you in any way we can."
CuỘc
ViẾng ThĂm CỦa VỊ ĐẠo Sư
Bấy giờ các hiền nhân đều tiên đoán về thái tử. Họ thưa: “Tâu bệ
hạ, những điềm báo trước trong ngày thái tử đản sanh rất tốt đẹp. Thái tử
sau này sẽ trở thành nhân vật còn vĩ đại hơn hoàng thượng bây giờ!”
Nghe nói vậy, đức vua rất hãnh diện. Ngài thầm nghĩ: “Nếu các hiền nhân
này nói đúng thì con ta thái tử Tất Ðạt Ða tương lai có thể là một vị minh
quân, không những trị vì vương quốc nhỏ của ta mà còn cai trị cả toàn thế
giới! Thật là điều vinh dự lớn lao cho riêng ta cũng như hoàng tộc”.
Vài ngày đầu tiên sau khi hoàng tử ra đời, nhiều người đã vào cung điện để
thăm thái tử vừa mới giáng sanh. Một trong các vị này là ông tiên A Tư Ðà
(Asita) (5). Ông là một đạo sĩ sống ẩn tu trong rừng sâu, và
nổi danh là một con người rất thánh thiện. Ðức vua và hoàng hậu ngạc nhiên
thấy đạo sĩ A Tư Ðà rời bỏ khu rừng ông đang ở để vào thăm cung điện, liền
nói với sự kính trọng: “Thưa đạo sư hiền đức, chúng tôi rất hân hạnh
được Ngài đến thăm. Xin cho chúng tôi biết mục đích viếng thăm của đạo sư,
và chúng tôi hân hạnh sẽ phục vụ cho Ngài bất cứ điều gì Ngài cần đến”.
Asita answered them, "I thank you for your kind welcome. I have come
a great distance to visit you because of the wonderful signs I have
recently seen. They tell me that the son recently born to you will gain
great spiritual knowledge for the benefit of all people. Since I have
spent my entire life trying to gain such holy wisdom, I came here as
quickly as possible to see him for myself."
The King was very excited and hurried to where the baby Prince lay
sleeping. He carefully picked up his son and brought him back to Asita.
For a long time the holy man gazed at the infant, saying nothing. Then he
finally stepped back, looked sadly up at the sky, sighed heavily and began
to cry.
Seeing Asita weep, the King and Queen became very frightened. They
were afraid that the holy man had seen something wrong with their child.
With tears in his eyes, the King fell to his knees and cried out, "O holy
teacher, what have you seen that makes you weep? All the other wise men
say that my son was born to be a great man, to gain supreme knowledge. But
now, when you look at my baby you cry. Does this mean that the Prince will
die soon? Or will something else very terrible happen to him? He is my
only child and I love him dearly. Please tell me quickly what you have
seen for my heart is shaking with sadness and fear."
Ðạo sĩ A Tư Ðà đáp lời: “Bần đạo xin cám ơn về sự ân cần tiếp đón
của đức vua và hoàng hậu. Bần đạo từ xa đến viếng thăm quý vị vì bần đạo
thấy có những điềm lạ xuất hiện gần đây. Các điều ấy báo cho bần đạo biết
rằng thái tử mà hoàng hậu vừa mới sinh, tương lai sẽ thành đạt sự nghiệp
kiến thức tinh thần vĩ đại. Lâu nay, bần đạo đã dành hết cuộc đời tu tập
để mong có được trí tuệ siêu phàm ấy, cho nên bần đạo nóng lòng đích thân
muốn đến sớm để gặp thăm thái tử”.
Hoàng thượng vui vẻ vội vàng đến nơi thái tử đang nằm ngủ. Ðức vua
cẩn thận bồng thái tử mang đến cho đạo sĩ A Tư Ðà. Ông ta nhìn hoàng tử
một hồi lâu và không nói gì. Rồi sau cùng đạo sĩ bước lui, buồn bã nhìn
lên bầu trời thở dài và bắt đầu than khóc.
Nhìn đạo sĩ A Tư Ðà khóc, đức vua và hoàng hậu cảm thấy lo lắng. Cả
hai sợ rằng đạo sĩ đã trông thấy tướng trạng gì xấu nơi thái tử. Ðôi mắt
đầy lệ, vua Tịnh Phạn quỳ xuống và kêu lên: “Thưa đạo sĩ, Ngài đã thấy
gì nơi hoàng tử khiến Ngài phải khóc? Tất cả những vị hiền đức khác đều
bảo rằng thái tử con của trẩm ra đời sẽ trở thành một đại nhân, có được
trí tuệ siêu phàm. Nhưng nay, sau khi xem tướng thái tử Ngài lại khóc.
Ðiều ấy có nghĩa là thái tử sẽ chết sớm? Hay có điều gì rất khủng khiếp
sắp xảy ra cho thái tử? Thái tử là đứa con độc nhất mà trẩm rất yêu quý,
xin hãy mau mau cho trẫm biết Ngài đã thấy gì nơi thái tử vì tâm của trẩm
hiện đang quá hồi hộp đầy sự buồn khổ và lo âu”.
Then with a very kind look, Asita calmed the new parents and told them not
to worry.
"Do not be upset," he told them. "I am not crying because of
something bad I saw for the Prince. In fact, now that I have seen your
son, I know for certain that he will grow up to be more that just a great
man. There are special signs that I have seen on this child-such as the
light that shines from his fingers-that tell me he will have a glorious
future.
"If your son decides to stay with you and become a king, he will be
the greatest king in history. He will rule a vast realm and bring his
people much peace and happiness. But if he decides not to become a king,
his future will be even greater! He will become a great teacher, showing
all people how to live with peace and love in their hearts. Seeing the
sadness in the world he will leave your palace and discover a way to end
all suffering. Then he will teach this way to whoever will listen.
"No, dear King and Queen, I was not crying for the child. I was
crying for myself. You see, I have spent my whole life looking for the
truth, searching for a way to end all suffering. And today I have met the
child who will someday teach everything I have wanted to learn. But by the
time he is old enough to teach, I shall already have died. Thus, I shall
not be
able to learn from him in this life. That is why I am so sad.
Rồi với cái nhìn đầy từ ái, đạo sĩ A Tư Ðà trấn an đức vua cùng hoàng hậu
và bảo họ không có gì phải lo sợ. Ðạo sĩ nói:
“Xin bệ hạ và hoàng hậu chớ quá phiền muộn. Bần đạo khóc không
phải vì thấy có ẩn dấu gì xấu nơi thái tử. Thật vậy, điều mà bần đạo đã
xem và biết chắc rằng thái tử khi lớn lên sẽ trở thành một đấng siêu nhân.
Bần đạo đã nhìn thấy nơi thái tử có nhiều tướng tốt đặc biệt - như ánh
sáng phát chiếu ra từ các ngón tay của người điều ấy báo cho bần đạo biết
rằng tương lai của thái tử sẽ hết sức huy hoàng.
“Nếu thái tử quyết định ở lại với bệ hạ để lên làm vua, thái tử
sẽ trở thành một vị chuyển luân thánh vương trong lịch sử. Thái tử sẽ trị
vì một đất nước rộng lớn và mang lại cho quốc dân nhiều an lành hạnh phúc.
Nhưng nếu thái tử không muốn lên ngôi hoàng đế, tương lai của người sẽ còn
vĩ đại hơn! Thái tử sẽ trở thành một đấng đại đạo sư, chỉ bày cho toàn
nhân loại phương pháp sống thế nào để có được tâm an lạc và tình thương.
Nhận thấy thế gian đầy nỗi buồn đau, thái tử sẽ rời bỏ cung điện đi tu, để
tìm ra con đường chấm dứt sự khổ đau. Rồi người sẽ chỉ dạy cho bất cứ ai
muốn tìm học giáo lý ấy.
“Không, tâu bệ hạ và hoàng hậu, bần đạo không phải khóc cho thái
tử, mà khóc than cho chính mình. Hoàng thượng xem, bần đạo đã dùng hết cả
cuộc đời để sưu tầm chân lý, tìm ra con đường chấm dứt mọi khổ đau. Và hôm
nay, bần đạo đã gặp thái tử, người một ngày kia sẽ chỉ dạy những điều mà
bần đạo muốn tu học. Nhưng đến lúc thái tử có đủ khả năng để dạy dỗ thì
bần đạo đã từ trần rồi. Như vậy bần đạo sẽ không được tu học với hoàng tử
trong kiếp này. Cho nên bần đạo hết sức buồn khổ. Nhưng bệ hạ và hoàng
hậu, thật là đại phước,
But you, O fortunate parents, should not be sad. Rejoice that you have
such a wonderful child."
Then Asita took one long, last look at the child, and slowly left the
palace. The King watched him leave and then turned towards his son. He was
very happy that there was no danger to the Prince's life. He thought,
"Asita has said that Siddhartha will become either a great king or a great
teacher. It would be much better if first he became a king. How proud I
would be to have such a famous and powerful son! Then, when he is an old
man like Asita, he can become a holy man if he wants."
So, thinking like this, King Shuddhondana stood happily with his baby
in his arms, dreaming of the fame that his son would someday have.
không nên buồn lo. Hãy vui mừng đã sinh được một hoàng nam siêu việt như
thế”.
Rồi đạo sĩ A Tư Ðà nhìn thái tử lần cuối cùng rất lâu, và từ từ rời
khỏi cung điện. Ðức vua nhìn theo đạo sĩ bước đi rồi, quay lại hướng mắt
về thái tử. Ngài rất sung sướng vì biết rằng không có gì hiểm nguy, đe dọa
cuộc sống của thái tử. Rồi nhà vua thầm nghĩ: “Ðạo sĩ A Tư Ðà dạy rằng
thái tử Tất Ðạt Ða tương lai sẽ trở thành một đại vương hoặc là một đại
đạo sư. Tốt nhất, trước tiên thái tử sẽ là một vị vua. Hãnh diện biết bao
khi ta có được một hoàng tử nổi danh và đầy quyền uy như thế! Rồi khi thái
tử đến tuổi già như đạo sĩ A Tư Ðà, người có thể xuất gia để trở thành một
đạo sư hiền đức nếu thái tử muốn”.
Suy nghĩ điều như vậy, vua Tịnh Phạn sung sướng đứng bồng thái tử
trong tay, ước mơ tưởng nghĩ đến danh vọng mà con của mình một ngày nào sẽ
có.
3
THE KIND PRINCE
While
the new baby was still very young, his mother, Queen Maya, died.
Shortly before she passed away, the Queen said to her sister, "Soon I
shall not be able to take care of my baby anymore. Dear Sister, after I
have gone, please look after Siddhartha for me." Her sister promised that
she would. She loved the little Prince very much and brought him up as if
he were her own child.
The Prince grew into a bright, handsome and kindhearted boy. His
father, the KIng, arranged for him to be educated by the best teachers in
the kingdom, and very quickly he showed his remarkable intelligence. After
the first few days of classes the teachers reported to the King,
"Your Majesty," they said, "the Prince does not need us anymore.
After only a few lessons he has learned everything we have to teach him.
In fact, he has taught us a few things that we ourselves never knew
before!."
Hearing this, the King's pride in his son grew even greater. "With
his intelligence, my son will certainly grow up to be a wise and powerful
king," he thought, and this made the King very happy.
Hoàng TỬ Nhân ĐỨc
Trong
lúc thái tử đang còn quá bé thì thân mẫu của thái tử, hoàng hậu Ma Da từ
trần.
Không lậu trước ngày hoàng hậu qua đời, bà ta nói với cô em gái: “Sắp
đến ngày chị không còn có thể chăm sóc cho em bé mới sinh của chị nữa. Dì
thân mến, sau khi chị mất, xin dì nuôi nấng thái tử Tất Ðạt Ða giúp chị”.
Em của hoàng hậu hứa sẽ làm điều đó. Bà rất yêu thương và nuôi dạy thái tử
giống như con riêng của mình.
Thái tử lớn lên và trở nên một đứa bé thông minh, dễ thương và nhân
từ. Phụ hoàng đã mời các danh sư tài giỏi nhất trong nước để dạy cho thái
tử, và thái tử nhanh chóng chứng tỏ là rất mực thống minh. Sau vài ngày
đầu tiên dạy dỗ, các giáo sư đều báo cáo với nhà vua:
“Tâu bệ hạ, thái tử không cần đến chúng tôi nữa. Chỉ sau vài bài
học, thái tử đã biết hết mọi điều chúng tôi muốn dạy. Thực vậy, thái tử đã
dạy lại chúng tôi những điều mà chính chúng tôi chưa bao giờ biết từ
trứơc!”
Nghe nói thế niềm hảnh diện nơi đức vua về thái tử lại càng tăng
trưỡng thêm lên. Hoàng thượng suy nghĩ: “Với tánh thông minh của con ta
thái tử lớn lên, chắc sẽ trở thành một vị vua tài đức và hùng mạnh”,
và điều này làm cho nhà vua rất sung sướng.
But there was something else about this boy that was even more remarkable
than his intelligence. He had very kind, gentle and loving nature. The
rest of his young playmates enjoyed the rough and tumble games of small
children, or pretended they were soldiers and fought with one another. But
Prince Siddhartha quietly spent most of his time alone. He loved the small
animals that lived in the palace gardens and became friendly with them
all. The animals knew that the Prince would never hurt them, so they were
never afraid of him. Even the wild animals, who would run away if anyone
else came near, would come to greet the Prince when he entered the garden.
They approached him fearlessly and ate from his hand the food he always
brought with him for them.
One day as the Prince was sitting in the garden, a flock of white
swans flew overhead. Suddenly an arrow shot up into the air, striking one
of them. It fell out of the sky and landed at the Prince's feet, the arrow
still stuck into its wing.
"Oh, you poor swan," Siddhartha whispered as he gently picked up the
wounded bird, "do not be afraid. I shall take care of you. Here, let me
remove this arrow." Then, with one hand he gently stroked the bird,
calming its fear. With his other hand he slowly pulled out the painful
arrow. The Prince was carrying a special lotion with him, and softly
rubbed it into the bird's wind, all the time speaking in a low, pleasant
voice so that the swan would not become afraid. Finally he took off his
won silk shirt and wrapped it around the bird to keep it warm.
Nhưng thái tử còn có những điểm đặc biệt hơn cả sự thông minh. Bản
tính của thái tử là rất tốt, hiền lành và có lòng từ bi. Những bạn cùng
lứa với thái tử đã thích chơi các trò chơi vật lộn sôi nổi của trẻ con hay
giả làm lính và đánh lẫn nhau. Nhưng thái tử Tất Ðạt Ða đã dùng hết thì
giờ cho cuộc sống thầm lặng của mình. Thái tử thương yêu những con vật nhỏ
sống trong vườn ở hoàng cung và kết bạn thân thiết vơi chúng. Loài vật
biết thái tử không bao giờ sát hại chúng cho nên chúng cũng không cảm thấy
sợ hãi thái tử. Ngay cả thú dữ thường hay bỏ chạy khi thấy người lại gần,
nhưng chúng đến chào mừng khi thấy thái tử bứơc vào công viên. Chúng tiến
lại gần không chút sợ sệt và nhận lấy từ bàn tay thái tử các thức ăn mà
thái tử luôn mang theo cho chúng.
Ngày nọ, đang ngồi trong hoa viên, thái tử trông thấy một đàn thiên
nga bay trên trời. Thình lình một mũi tên bắn lên không trung và một con
bị trúng. Nó rớt từ trên không xuống nơi chân của thái tử với mũi tên đang
còn dính nơi cánh của chim.
Thái tử Tất Ðạt Ða nhẹ nhàng ôm con chim bị thương lên và nói nhỏ với
nó: “Ồ, Thiên nga tội nghiệp con của ta. Con đừng sợ. Ta sẽ chăm sóc
cho con nhé. Này, hãy để ta rút mũi tên ra.” Rồi, thái tử dùng bàn tay
dịu dàng vuốt ve để chim hết sợ. Và tay kia thái tử từ từ lấy mũi tên ác
nghiệt ra. Thái tử dùng thuốc đặc biệt thoa vào cánh của chim, và luôn
luôn nói với giọng nhỏ nhẹ, trìu mến để nó không còn sợ hãi. Sau cùng thái
tử lấy chiếc áo lụa của mình bao quanh giữ cho thân chim được ấm.
After a short time, another young boy came running into the garden. It was
the Prince's cousin, Devadatta (6). He was carrying a bow and some
arrows and he was very excited. "Siddhartha, Siddhartha," he shouted,
"great news! I got a swan! You should have seem me; I hit it with my first
shot!
It fell down somewhere near here. Help me look for it."
Then Devadatta noticed one of his arrows, with blood still on its
tip, lying on the ground near Siddhartha's feet. Looking closer he saw
that the Prince was holding something in his arms, and realized it was the
swan he was searching for. "Hey, you took my swan," he yelled. "Give it
back to me. I shot it and it's mine!" Devadatta grabbed at the bird, but
the Prince held onto it, keeping his angry cousin from even touching it.
"I found this bird lying here bleeding," the Prince said firmly, "and I
don't plan to give it to anyone while it is still wounded."
"But it's mine!" shouted Devadatta again. "I shot it fair and square,
and you've stolen it from me. Give it back or I'll take it back."
The two boys stood arguing like this for some time. Devadatta was
getting angrier and angrier, but Siddhartha refused to give him the swan.
Finally the Prince said, "When two grown-ups have a quarrel like this,
they settle it in court. In front of a group of wise people, each one
explains the story of what happened. Then the wise people decide who is
right. I think you and I should do the same."
Giây lát sau, một thiếu niên trẻ khác chạy vào trong vườn. Ðó là Ðề
Bà Ðạt Ða (Devadatta) (6), anh em bà con với thái tử. Thiếu
niên này tay mang cung tên và vui vẻ la lớn: “Này Tất Ðạt Ða, Tất Ðạt
Ða, có tin mừng! Em bắn trúng con thiên nga! Anh thấy tài chưa, chỉ một
phát đầu em bắn trúng đích liền! Nó rơi xuống gần đâu đây. Anh giúp em tìm
nó đi.”
Rồi Ðề Bà Ðạt Ða thấy mũi tên của mình đang còn dính máu rớt nằm trên
mặt đất gần chân của thái tử. Nhìn cạnh đó, Ðề Bà trông thấy thái tử đang
ôm chặt vật gì trong tay, và nhận ra đó là con thiên nga mà anh ta đang
tìm kiếm. Ðề Bà la lên: “Ê, anh giữ con thiên nga của em. Anh đưa nó
cho em. Em bắn trúng thiên nga nó là của em.” Ðề Bà chụp giật lấy con
chim, nhưng thái tử giữ chặt không cho người em giận dữ sờ chạm đến nó.
Thái tử nói với giọng cương quyết: “Anh tìm thấy con chim bị
thương rỉ máu rơi nằm ở đây, và anh nhất định không trao chim cho bất cứ
ai, khi nó chưa lành vết thương.”
Ðề Bà lại to tiếng: “Nhưng chim là của em. Vì rõ thực là do em đã
bắn rơi nó, và anh đã lấy cắp chim của em. Vậy anh hãy trả chim cho em
hoặc em sẽ bắt lại nó.”
Hai hoàng tử đứng cãi cọ như vậy trong giây lát, Ðề Bà mỗi lúc càng
nổi giận, nhưng Tất Ðạt Ða từ chối nhất định không trao chim cho Ðề Bà.
Cuối cùng thái tử nói: “Khi hai người có việc tranh cãi như thế này,
chúng ta nên giải quyết vấn đề tại pháp đình. Trước một số các quần thần
sáng suốt, mỗi bên sẽ trình bày sự việc xảy ra như thế nào. Rồi quý vị
hiểu biết đó sẽ phán quyết ai đúng ai sai. Tôi nghĩ chúng ta nên làm như
vậy.”
Devadatta did not like this idea very much, but because it was the
only way he could ever get the swan back, he agreed. So the two of them
went to the palace and appeared in front of the King and his ministers.
The people at court smiled at each other when they heard what these two
children wanted. "To think," they said, "that they want to take up our
time over a mere bird!" But the KIng said, "Both Siddhartha and Devadatta
are royal princes, and I am glad they brought their quarrel to us. I think
it is very important that, as future rulers, they become used to the ways
of this court. Let the trial begin!"
So in turn each of the boys described what happened. Then the
ministers tried to decide which boy was right and should therefore have
the swan. Some thought, "Devadatta shot the bird; therefore it should
belong to him." Others thought, "Siddhartha found the swan; therefore it
should belong to him." And for a long time the ministers talked and argued
about the case.
Finally, into the court came a very old man whom no one remembered
ever seeing before. But because he looked so wise, they told him the story
of the boys and their swan. After listening to what they had to say, he
declared, "Everyone values his or her life more than anything else in the
world. Therefore, I think that the swan belongs to the person who tried to
save its life, not to the person who tried to take its life away. Give the
swan to Siddhartha."
Ðề Bà không thích ý kiến này lắm, nhưng đây là phương cách duy nhất
để Ðề Bà bắt lại con thiên nga cho nên anh ta chấp thuận. Cả hai vào hoàng
cung, đến trước phụ vương và các triều thần. Mọi người tại pháp đình đều
nhìn nhau cười khi họ nghe trình bày điều mà hai hoàng tử muốn. Các quần
thần suy nghĩ bảo rằng: “Cả hai chúng muốn dùng thì giờ của chúng ta
cho việc phân xử chỉ vì một con chim.” Nhưng đức vua nói: “Tất Ðạt
Ða và Ðề Bà Ðạt Ða đều là thai tử của hoàng tộc, và trẫm vui mừng thấy cả
hai mang việc tranh chấp của chúng đến cho chúng ta giải quyết. Trẫm nghĩ
đó là đều rất quan trọng vì sau khi trở thành các nhà cầm quyền tương lai,
chúng sẽ cần đến sự phán quyết của pháp đình này. Hãy bắt đầu phiên tòa đi”.
Rồi lần lượt mỗi hoàng tử lên trình bày về sự việc đã xảy ra. Các
triều thần cố gắng phân xử để xem ai phải thì người đó có quyền giữ con
thiên nga. Có vị bảo rằng “Ðề Bà bắn rơi con chim cho nên nó thuộc của
Ðề Bà”. Người khác lý luận: “Tất Ðạt Ða tìm thấy con thiên nga, do
đó nó thuộc của người”. Các quần thần đã bàn thảo và tranh luận khá
lâu về nội vụ.
Cuối cùng, giữa pháp đình xuất hiện một ông lão già mà không ai nhớ
là đã gặp ông ta từ trước bao giờ. Nhưng vì trông thấy ông rất đức độ, các
quần thần đã trình bày cho ông rõ đầu đuôi câu chuyện về con thiên nga của
hai hoàng tử. Sau khi nghe xong, ông lão tuyên bố: “Mọi người nam nữ ai
cũng
quý trọng sự sống của mình hơn bất cứ vật thể gì khác trên thế gian cho
nên, tôi nghĩ con thiên nga thuộc về người đã hết lòng cứu mạng sống cho
chim, chứ không thuộc về kẻ đã cố tâm hủy diệt sự sống của nó. Hãy trao
thiên nga cho Tất Ðạt Ða”.
Everyone agreed that what the wise man said was true, so they
decided to let the Prince keep the swan. Later, when the King tried to
find the old man and reward him for his wisdom, he was nowhere to be
found. "This is very strange," the king thought. "I wonder where he came
from and where he went." But no one knew. This was just one of the many
unusual things that happened concerning the Prince, so many people thought
he must be a very special child indeed!
Mọi người đồng ý rằng điều mà ông lão hiền đức nói là đúng sự thật,
cho nên các triều thần phán quyết để cho thái tử Tất Ðạt Ða giữ con thiên
nga. Sau đó, đức vua cố tìm gặp để ban thưởng cho ông già về ý kiến sáng
suốt của ông, nhưng không thấy ông đâu cả. Nhà vua liền suy nghĩ: “Thực
là điều hết sức kỳ lạ, ta chẳng rõ từ đâu ông ta đến và từ chốn nào ông đã
ra đi”. Mà không ai biết cả. Ðây là một trong những sự việc bí ẩn đã
xảy ra liên quan đến thái tử, cho nên nhiều người tưởng nghĩ rằng thái tử
đúng hẳn là một đứa trẻ rất siêu phàm.
As
the Prince grew older, his kindness made him well-loved by everyone who
knew him. But his father was worried. Siddhartha is too gentle and
sensitive," he thought. "I want him to grow up to be a great king and
kings must, be strong and powerful. But the Prince is more interested in
sitting by himself in the garden than he is in learning how to be the
ruler of a kingdom. I am afraid that my son will soon want to leave the
palace and follow the lonely life of holy men like Asita. If he does this
he will never become a great king."
These thoughts bothere the King very much. He sent for his most
trusted ministers and asked them what he could do. Finally one of them
suggested, "O King, your son sits and dreams of other worlds only because
he is not yet attached to anything in this world. Find him a wife, let him
get married and have children, and soon he will stop dreaming and become
interested in learning how to rule the kingdom."
The King thought this was an excellent idea. So he arranged for a
large banquet at the palace. All the young women from noble families were
invited. At the end of the evening the Prince was asked to give presents
to each of the guests, while several ministers watched him closely to see
which of the young women the Prince seemed to like.
Thái
tử ngày càng lớn với tánh tình hiền hậu khiến mọi người quen biết ai cũng
mến yêu. Nhưng phụ hoàng lại rất lo âu. Nhà vua nghĩ: “Tất Ðạt Ða rất
hiền lành, và hay ưu tư. Ta muốn thái tử lớn lên sẽ trở thành một đại
vương, và vị quốc vương nào cũng cần phải dũng lược và hùng mạnh. Nhưng
thái tử lại chỉ thích ngồi trầm tư một mình trong vườn hơn là học tập để
trở thành một nhà lãnh đạo quốc gia. Ta sợ rằng con ta sẽ muốn sớm rời
cung điện sống đời xuất gia của những bậc ẩn tu như đạo sĩ A Tư Ðà. Nếu
hành động như thế, thái tử sẽ không bao giờ trở thành một đại vương”.
Những ý tưởng này đã khiến đức vua rất phiền muộn. Ngài cho mời các quan
đại thần thân tín nhất đến để vấn kế họ phải làm sao bây giờ. Cuối cùng,
một trong các vị này đề nghị: “Tâu bệ hạ, thái tử chỉ ngồi và mơ tưởng
đến những thế giới khác, bởi vì chưa có điều gì ở thế giới này khiến cho
lòng
của thái tử phải đắm say. Hãy đi kén vợ, để thái tử lập gia đình và có
con; rồi người hết mơ mộng cũng như sẽ ham thích học hỏi các việc điều
khiển quốc gia”.
Ðức vua nghĩ rằng đó là một ý kiến rất hay. Ngài ra lệnh tổ chức một
dạ tiệc lớn tại hoàng cung. Nhiều thiếu nữ trẻ đẹp thuộc các gia đình quý
phái được mời tham dự. Vào cuối bữa tiệc, ban tổ chức yêu cầu thái tử tặng
quà cho từng thiếu nữ, và các quần thần chú ý xem thử cô nào thái tử tỏ vẻ
ưa thích nhất.
The women, who were scarcely more than young girls, were all very
embarrassed to appear before the Prince. He looked so handsome but so
distant as he stood in front of the table bearing all the expensive gifts.
One by one they shyly went up to him, timidly looking downwards as they
approached. They silently accepted the jewel or bracelet or other gift,
and quickly returned to their places.
Finally, only one young women was left. She was Yasodhara (7),
the daughter of a neighbouring king. Unlike the others, she approached the
Prince without any shyness. For the first time that evening, the young
Prince looked directly at the woman before him. She was very beautiful and
the Prince was immediately attracted to her.
They stood in silence for a while, looking into each other's eyes. Then
Yasodhara spoke, "O Prince, where is the gift for me?" The Prince was
startled, as if awakening from a dream. He looked down at the table and
saw it was empty. All the gifts had already been given out to the other
guests. "Here, take this," said the Prince, taking his own ring from his
finger. "This is for you." Yasodhara graciously accepted the ring and
walked slowly back to her place.
The ministers saw all that happened and excitedly ran to the King.
"Sire!" they reported happily, "we have found the perfect bride for the
Prince. She is Princess Yasodhara, daughter of your neighbour, King
Suprabuddha (8). Let us immediately go to this King and arrange for
the marriage of
his daughter and your son."
Các thiếu nữ kiều diễm xinh đẹp tất cả đều tỏ ra bối rối khi ra mắt thái
tử. Thái tử trông rất đẹp trai, nhưng có vẻ lãnh đạm đứng cạnh chiếc bàn
với đầy những quà tặng đắt tiền. Các thiếu nữ từng cô rụt rè tiến lên, và
e lệ nhìn xuống khi đến gần thái tử. Tất cả im lặng nhận món đồ nữ trang,
chiếc vòng tay hay một tặng phẩm khác và vội vàng quay về chỗ ngồi của
mình.
Sau cùng, chỉ còn lại một thiếu nữ. Ðó là công chúa Da Du Ðà La (Yasodhara),
(7) con gái của vị vua nước láng giềng. Không như các tiểu thư
khác, cô tỏ ra rất dạn dĩ khi đến gần cạnh thái tử. Tại dạ vũ này lần đầu
tiên vị hoàng tử trẻ đã nhìn thẳng vào thiếu nữ đứng trước mặt. Cô ta rất
tuyệt vời diễm lệ, khiến thái tử tức thì say đắm nàng ngay.
Cả hai đứng yên lặng trong giây lát và đưa mắt nhìn nhau. Rồi Da Du Ðà
La nói: “Tâu điện hạ, quà dành cho em đâu?” Thái tử giật mình, như
người tỉnh thức sau giấc chiêm bao. Thái tử nhìn xuống và thấy trên bàn
không còn gì cả. Mọi quà thưởng đã tặng hết cho các giai nhân. “Ðây, em
hãy nhận lấy
vật này”.
Thái tử vừa nói vừa cởi lấy chiếc nhẫn nơi ngón tay của mình ra. “Ðây
là quà anh cho em”. Da Du Ðà La vui mừng cầm lấy chiếc nhẫn và chậm
rãi đi trở về chỗ của nàng.
Các quan đại thần chứng kiến mọi việc xảy ra vội vàng đến yết kiến
đức vua. Họ sung sướng thưa: “Tâu hoàng thượng hạ thần chúng tôi đã
chọn được một người vợ tuyệt hảo cho thái tử. Nàng là công chúa Da Du Ðà
La, con gái vua Thiện Giác (Suprabuddha) (8)
nước kế cận. Chúng tôi sẽ qua thăm đức
vua này ngay để lo việc xin cưới công chúa cho thái tử”.
King Suddhodana agreed and soon afterwards visited Yasodhara's
father. The other king greeted him warmly and said, "I am sure that your
son is a fine young man, but I cannot give my daughter away to just
anyone. Many other princes want to marry her, and they are all excellent
young men. They are skilled in riding, archery and other royal sports.
Therefore, if your son wants to marry my daughter, he will have to compete
in a contest with the other suitors, as is our custom."
And so it was arranged for a great contest to be held, with
beautiful Yasodhara as the prize. King Shuddhodana was worried. He
thought, "My son has never showed the slightest interest in warrior games.
How can he ever win this contest?" But the Prince understood his father's
fears and said to him, "Do not be worried. I am prepared to do whatever is
necessary to win Yasodhara for my bride."
The first event was archery. The other men placed their targets a
long distance away, yet each was able to hit the bull's-eye. And when it
was Devadatta's turn-for Siddhartha's cousin was also one of the
suitors-he not only hit the bull's-eye, but sent his arrow right through
th target until it stuck out the other side. The crowd cheered, but
Yasodhara covered her eyes in fright. "How can my beloved Siddhartha ever
beat that
shot?" she thought. "How dreadful if I had to marry evadatta!"
Vua Tịnh Phạn đồng ý và không lâu sau đó đã sang viếng thăm thân phụ
của Da Du Ðà La. Ông được vua Thiện Giác ân cần tiếp đón và nói: “Tôi
chắc hoàng tử của đại vương là một thanh niên trẻ toàn hão, nhưng tôi
không thể cho không con gái tôi cho bất cứ ai. Nhiều hoàng tử khác muốn
kết hôn với nàng và tất cả họ đều là những thanh niên trẻ xuất chúng. Họ
giỏi cỡi ngựa bắn cung và các môn thể thao khác. Cho nên, nếu con của Ngài
muốn kết hôn với con gái tôi, thái tử sẽ phải dự cuộc thi tranh tài với
những người cầu hôn khác, vì đó là tập tục của nước chúng tôi”.
Rồi một cuộc đại thi tài được tổ chức với giải thưởng là công chúa Da Du
Ðà La xinh đẹp. Vua Tịnh Phạn lo lắng. Ngài suy nghĩ: “Con ta chưa bao
giờ bày tỏ cho thấy có một chút gì thích thú trong các môn thể thao của
người chiến sĩ. Vậy làm sao thái tử có thể thắng được trong cuộc tranh tài
này?” Nhưng thái tử biết được nỗi lo lắng của phụ hoàng nên đã thưa: “Xin
phụ vương đừng lo. Con đã chuẩn bị làm bất cứ gì cần thiết để chiếm giải
Da Du Ðà La về phần con”.
Cuộc thi đầu tiên là bắn cung. Các thanh niên dự thi những tấm bia để
bắn cách một khoảng xa, nhưng mỗi người đều đã bắn trúng đích tâm điểm
trên tấm bia. Khi đến phiên Ðề Bà Ðạt Ða–vì người em bà con với Tất Ðạt Ða
cũng là một trong những người cầu hôn – ông ta không chỉ bắn trúng đích mà
mũi tên của Ðề Bà còn xuyên thủng qua tấm bia để rơi cắm phía bên kia. Ðám
đông dự xem reo hò, nhưng Da Du Ðà La kinh hoàng nhắm mắt. Nàng nghĩ: “Làm
sao Tất Ðạt Ða yêu quý của ta có thể bắn được một phát như vậy, và thật là
ghê sợ nếu ta phải lấy Ðề Bà Ðạt Ða!”
But the Prince was confident. When it was his turn he had his target
placed so far away that most of the people could hardly even see it. Then
he took an arrow from his quiver and pulled back on his bow. The Prince
was so strong, however, that the bow burst in half; he had drawn it back
so far!
"Please fetch me another bow," the Prince asked, "but a much stronger
one this time that will not break like the other one." Then a minister
called out, "O Prince, there is a very old bow in the palace. It belonged
to one of the greatest warriors of the past. But since he died many years
ago no one has been strong enough to string it, much less shoot it."
"I shall use that one," said the Prince, and everyone was amazed.
When he was handed the bow he carefully bent it and strung it easily. Then
he notched an arrow on the string, drew it back so far that the ends of
the bow almost touched, aimed, and let the arrow fly. Twang! The bow made
such a loud sound that people in far away villages heard it. The arrow
shot
away so fast that when it hit the distant target-right in the center of
the bull's-eye-it did not even slow down, but continued to fly until it
was out of sight.
The crowd roared in delight! "The Prince has won! The Prince has won!" But
archery was only the first event of the day; the next contest was in
swordsmanship.
Each young man selected a tree and showed his strength by slashing
through it with his sword.
Nhưng Tất Ðạt Ða rất vững tin. Tới lượt mình, thái tử để tấm bia rất
xa đến nỗi phần đông người đứng xem không thể nhìn thấy nó. Rồi thái tử
lấy một mũi tên từ nơi ống tên lắp vào cái cung và kéo ra sau. Tuy nhiên
thái tử kéo quá mạnh đến nỗi cây cung gãy làm đôi, và người đã ném nó ra
phía sau rất xa!
Thái tử yêu cầu: “Xin mang lại cho tôi cây cung khác, nhưng lần
này hãy chọn cây nào rắn chắc hơn để nó khỏi bị gãy như cây cung trước”.
Một vị đại thần nói lớn: “Tâu điện hạ, có một cây cung rất cổ để trong
cung điện. Nó thuộc quyền của một trong các chiến sĩ anh hùng nhất thời
xưa. Nhưng từ khi ông ta qua đời nhiều năm trứơc, không ai có đủ sức mạnh
để sử dụng và ít người bắn với cây cung ấy.”
Thái tử nói: “Ta sẽ dùng nó”, và mọi người đều kinh ngạc. Khi
thái tử cầm cây cung, người cẩn thận uốn cong và kéo giây cung dễ dàng.
Thái tử đặt mũi tên vào trên giây kéo nó ra phía sau xa đến nỗi hai đầu
cây cung gần chạm sát vào nhau, rồi nhắm và bắn mũi tên đi. Toăng! Tiếng
kêu phát ra từ cây cung lớn đến nỗi dân chúng ở các làng xa đều nghe
tiếng. Mũi tên bắn đi quá nhanh. Khiến sau khi trúng đích–ngay giữa tâm
điểm tấm bia–nó đã không rơi xuống đất mà còn tiếp tục bay xa cho tới khi
mất hút không còn trông thấy.
Ðám đông đứng xem vui mừng reo hò! “Thái tử đã thắng! Thái tử đã
thắng!”. Nhưng bắn cung chỉ là cuộc thi đầu tiên trong ngày, cuộc
tranh tài kế tiếp là thuật múa kiếm.
Mỗi thanh niên trẻ chọn một thân cây và biểu diễn sức mạnh bằng cách
dùng thanh kiếm của mình chém vào thân cây ấy.
One suitor cut through a tree six inches thick, another nine inches, and a
third cut through a tree a foot thick with a single stroke of his sword!
Then it was the Prince's turn. He selected a tree that had two trunks
growing side by side. He swung his sword so quickly that it cut through
the tree faster than anyone could see. His sword was so sharp and his cut
so even that the tree did not even fall over. Instead it remained
standing, perfectly balanced. When they saw the tree still standing
upright, the crowd and especially Yasodhara moaned, "He has failed. The
Prince's sword did not even cut into the first trunk.
But just then a breeze stirred up and blew over the neatly severed
tree trunks. The crowd's moans turned into cheers, and again they shouted,
"The Prince has won!"
The final contest was in horsemanship. A wild horse, which had never
been ridden before was held down by several strong men while each young
suitor tried to mount it. But the horse bucked and kicked so furiously
that none of them could stay on its back for more that a few seconds.
Finally one young man managed to hold on and the attendants let go of the
horse. But it jumped and lunged about with such fury and anger that the
rider was thrown to the ground. And he would have been trampled if the men
had not rushed out and pulled him to safety.
The crowd began screaming loudly, "Stop the contest! Don't let the
Prince near that horse! It is too dangerous; the horse will kill him!" But
Siddhartha had no fear.
Người cầu hôn đầu tiên chặt một thân cây dày sáu in-sờ (inches) rồi chín
in-sờ và lần thứ ba chỉ dùng một nhát gươm chặt vào cây dày một phút
(foot).
Ðến phiên thái tử. Người chọn một cây có hai thân mọc sát canh nhau.
Thái tử vung lưỡi kiếm quá nhanh đến nỗi khi nó cắt vào thân cây không ai
kịp thấy. Lưỡi gươm của thái tử quá bén và bằng phẳng khiến thân cây đã
chặt đứt nhưng không ngã xuống. Mà vẫn hoàn toàn giữ được thăng bằng đứng
yên. Khi thấy cây còn đứng thẳng, đám đông dự xem, nhất là Da Du Ðà La Ðều
la lên: “Thái tử đã thua. Lưỡi gươm của thái tử không chặt được ngay cả
thân cây đầu tiên”.
Nhưng một làn gió nhẹ lướt qua và thổi các thân cây này ngã xuống.
Ðám đông dân chúng trở nên vui mừng và lại reo hò: “Thái tử đã thắng
cuộc”.
Cuộc tranh tài cuối cùng là thi cỡi ngựa. Một con ngựa dữ chưa ai cỡi
từ trước bao giờ, được kiềm giữ bởi những người lực lưỡng, trong khi một
thanh niên dự thi cố gắng leo lên cưỡi nó. Nhưng con ngựa nhảy lên và đá
một cách hăng máu khiến không ai có thể ngồi lâu trên lưng nó hơn vài
giây. Cuối cùng một thanh niên trẻ cố gắng giữ chặt và những người khác
kiềm chế dắt con ngựa đi. Nhưng nó nhảy lên và chồm ra phía trước với sự
điên cuồng, và giận dữ khiến người cỡi nó rơi xuống đất. Và con ngựa sẽ
lồng lộn giẫm đạp nếu không có nhiều người nhảy xô vào kiềm giữ bắt nó
đứng yên.
Ðám đông bắt đầu la lớn: “Hãy ngừng
cuộc thi! Ðừng để thái tử đến gần con ngựa đó! Thực quá nguy hiểm, nó sẽ
giết thái tử!”. Nhưng Tất Ðạt Ða không sợ. Thái tử suy nghĩ :
"Gentleness can be more powerful than brute strength," he thought, and
slowly reached out and took hold of a small tuft of hair that grew from
the horse's forehead. Speaking in a low and pleasant voice, and gently
stroking the wild horse's head and sides, he calmed its anger, rage and
fear.
Soon the horse was so gentle that it began licking Siddhartha's hand.
Then, still whispering sweetly to the horse, the Prince climbed onto its
back. While the crowd roared happily, he paraded the steed in front of the
kings and minsiters, and bowed low to his fair prized, the lovely
Yasodhara. The contest was over; young Siddhartha had won! And he had done
so not only by the power of his great strength, but of his gentleness and
kindness as well.
“Sự nhu hoà có thể chinh phục thú tánh hung bạo”, và chậm rãi tiến
gần nắm chùm lông bờm trên đầu ngựa. Bằng giọng nhỏ nhẹ, dịu dàng vừa âu
yếm xoa đầu và hai bên má của con ngựa hung hăng, thái tử làm dịu cơn giận
dữ, cuồng điên và sợ hãi của nó.
Con ngựa tức thì trở nên hiền lành và bắt đầu liếm bàn tay của Tất
Ðạt Ða. Rồi tiếp tục thỏ thẻ nói ngọt ngào với ngựa, thái tử trèo lên lưng
nó. Giữa lúc dân chúng vui mừng reo hò thái tử biểu diễn con chiến mã
trước các vị quốc vương và đại thần cũng như cúi chào giải thưởng dịu dàng
của mình, nàng Da Du Ðà La yêu quý. Cuộc thi tài đã kết thúc, thanh niên
Tất
Ðạt Ða đã thắng! Và thái tử chứng tỏ là con người không chỉ toàn năng về
sức mạnh vĩ đại, mà còn bởi đức tính hiền hòa và lòng thương bao la.
5
the pleasures places
"I want one to be a summer palace, made of cool marble and surrounded
by refreshing pools and fountains. The second will be the winter palace,
warm and comfortable. And the third will be for the rainy season. Place
these palaces in the middle of a large park, with beautiful scenery in
every direction. And surround the park with a large wall, so that nothing
upleasant from the outside world can ever get in. Everything is to be so
perfect that Prince Siddhartha will never be tempted to leave."
The King did everything possible to make these new homes attractive
to the Prince. He had the most skilled musicians in his kingdom play there
throughout the day and into the night. All the servants were beautiful
young dancing girls, and the chefs in the kitchen were instructed to werve
a never-ending variety of delicious food.
Không
lâu sau đó, Thái Tử Tất Ðạt Ða làm lễ thành hôn với công chúa Da Du Ðà La.
Vua Tịnh Phạn mong chắc rằng con của mình sẽ không bao giờ muốn rời xa
vương quốc nên Ngài đã ra lịnh cho xây dựng không chỉ một mà đến ba lâu
đài tráng lệ cho cặp vợ chồng mới cưới này. Ðức vua bảo với nhà thầu khoán
chính rằng: “Hãy kiến tạo chúng càng xinh đẹp càng tốt. Trẫm muốn người
xây các cung điện thực vô cùng tráng lệ để khi mọi người vào trong ấy sẽ
nghĩ tưởng như họ lạc vào cảnh thiên đàng.
“Trẫm muốn xây một cung điện dành cho mùa hè bằng loại đá cẩm
thạch mát mẻ và bao bọc xung quanh với các hồ và suối nước trong. Thứ hai
là cung điện mùa đông ấm áp và tiện nghi. Và cung điện thứ ba dành cho mùa
mưa. Các lâu đài này nên thiết lập ngay giữa một công viên lớn với cảnh
trí tươi đẹp nhìn từ mọi hướng. Bao quanh hoa viên là một bức tường cao để
ngăn chận không có cảnh vật buồn phiền nào ở thế giới bên ngoài xâm nhập
vào được trong ấy. Mọi sự vật đều thật toàn hảo để thái tử Tất Ðạt Ða sẽ
không bao giờ có ý định từ bỏ cung điện.”
Phụ hoàng bằng mọi cách ra lịnh cho xây cất các lâu đài mới này thực
hấp dẫn lôi cuốn thái tử. Ngài đã cho tuyển mộ các nhạc công tài danh nhất
trong nước vào nơi đó để trình diễn suốt ngày lẫn đêm. Tất cả những kẻ hầu
hạ là các vũ nữ xinh đẹp và nhiều đầu bếp chính được chỉ bảo nên nấu dọn
thường xuyên dâng cho thái tử các món ăn cao lương mỹ vị.
Nothing was allowed into the palaces that might disturb the Prince's
mind and make him want to leave.
And so for many years Prince Siddhartha lived in these heavenly
surroundings. From morning to night he was entertained in a thousand ways.
He never saw anything that was not beautiful, nor ever heard any sound
that was not sweet and pleasant. For instance, if one of the servant girls
became ill, she was removed from the palace and not allowed to return
until she was better again. In this way the Prince never saw sickness or
anything that might disturb his gentle mind. The King ordered that no one
speaking to the Prince should ever mention anything sad or depressing. And
even if one of the plants in the garden began to droop or wilt, it was
immediately snipped off by a special gardener. Thus the Prince never even
saw a faded or dying flower! In all these ways, then, he was kept ignorant
of the suffering and unpleasantness in the world.
Time passed as if in a dream. Yasodhara gave birth to a son, Rahula
(9), and everything seemed perfectg. The King was very pleased,
glad that his plans to keep the Prince interested in the royal life were
working out so well. But it was not meant that Siddhartha, whose birth was
the cause for all the world's rejoicing, should pass his life in such idle
splendour. Eventually, when the time was right, he would discover the true
purpose of his life.
Nhà vua ngăn cấm đưa vào cung điện bất cứ điều gì có thể gây sự phiền
muộn nơi tâm hồn thái tử khiến người muốn rời bỏ hoàng cung.
Trải qua nhiều năm thái tử Tất Ðạt Ða đã sống trong cảnh giới thần
tiên này. Từ sáng đến tối, thái tử thụ hưởng hàng ngàn thú vui. Thái tử
không bao giờ chứng kiến những cảnh tượng xấu xa, cũng chưa từng nghe bất
cứ âm thanh nào không dịu ngọt hay êm đềm. Chẳng hạn, nếu một trong các
thị nữ ốm bịnh, cô phải rời khỏi cung điện, và chỉ trở lại sau khi cô đã
bình phục. Bằng cách này thái tử không bao giờ nhìn thấy cảnh bệnh hoạn
hay bất cứ điều gì có thể gây ảnh hưởng sầu não nơi tâm hồn nhạy cảm của
thái tử. Nhà vua ra lịnh không ai được kể cho thái tử nghe những chuyện
buồn hay phiền lụy. Ngay cả trong hoa viên khi có cây nào bắt đầu khô gãy
hay tàn úa, nhân viên làm vườn tức thì cắt bỏ nó đi. Do đó, thái tử không
bao giờ nhìn thấy một cành hoa héo tàn hay khô chết. Bởi vậy, thái tử
không biết đến sự khổ đau và buồn phiền ở thế gian.
Thời gian qua nhanh như giấc mộng. Da Du Ðà La hạ sinh hoàng nam La
Hầu La (Rahula) (9) và mọi việc diễn tiến tốt đẹp. Phụ vương
rất vui mừng sung sướng thấy những kế hoạch giúp thái tử quan tâm đến cuộc
sống hoàng gia đã tiến hành một cách toàn hảo. Nhưng điều ấy không có
nghĩa rằng Tất Ðạt Ða, mà sự ra đời của người nhằm mang lại phúc lành cho
nhân loại thế gian sẽ an phận sống một cuộc đời ăn không ngồi rồi như vậy.
Cuối cùng, khi gặp cơ duyên thuận tiện, thái tử sẽ khám phá ra mục đích
chân thực về cuộc sống của mình.
6
A SoNG OF BEAUTY
One
evening after dinner, Prince Siddhartha lay reclining on his couch, his
head resting in Yasodhara's lap. The musicians were playing sweet melodies
and the servant girls were whispering and laughing quietly to each other.
The evening was like so many the Prince had known since moving
into the pleasure palaces. But this night he felt a bit restless. Turning
to one of his favourite singers, he requested, "Please lull us to sleep
with a song. Choose a tune you have never sung for me before."
The singer graciously agreed and began to make up a new song from
words that floated through her mind; all the while accompanying herself on
a stringed instrument. She sang of the beauties of the world, of the
distant lands where she had travelled as a child, of golden cities where
happy people lived.
The song enchanted the Prince and when it was over he asked the
singer, "Tell me truly, are there really such beautiful places beyond
these garden walls? What kind of lives do the people in the city live? Are
there things in this world more lovely than what I have seen in these
magnificent palaces? Please, tell me all you know.
"O Prince," she answered, "surely these
palaces of yours are most magnificent; but there are many other beautiful
things to be seen in this wide world. There are cities and
Một
chiều, sau buổi ăn tối, thái tử Tất Ðạt Ða nằm nghỉ trên giường đầu kê
trên đầu gối của Da Du Ðà La. Các nhạc công đang dạo những khúc nhạc du
dương và các thị nữ đang cười giỡn nói chuyện thì thầm với nhau. Buổi tối
như nhiều buổi tối khác mà thái tử đã trải qua từ khi vào ở các cung điện
lạc thú này. Nhưng đêm nay, thái tử thao thức không ngủ được. Quay sang
một trong các nữ ca sĩ thân yêu, thái tử yêu cầu: “Hãy ca một bài để ru
ta vào giấc ngủ. Nên chọn bản nhạc nào mà ngươi chưa bao giờ hát cho ta
nghe từ trước đến giờ”.
Người nữ ca sĩ nhã nhặn vâng lời và ca một bài hát mới với lời réo
rắt phát ra từ tâm tư của nàng, trong lúc cô ta vừa tự đàn theo. Bản nhạc
cô hát diễn tả những cảnh đẹp của thế giới, các vùng đất xa xôi, nơi lúc
còn là đứa trẻ cô đã đến viếng thăm; và những thành phố hoa lệ nơi dân
chúng đang sống hạnh phúc.
Bài hát đã làm thái tử say mê, và khi nó vừa chấm dứt, người hỏi nàng
ca sĩ: “Hãy nói cho ta biết, phải chăng thực sự có những nơi chốn đẹp
đẽ bên ngoài các bức thành của hoa viên này. Dân chúng trong kinh thành đã
sống những cuộc sống ra sao? Trên thế gian còn có nhiều cảnh vật hấp dẫn
hơn những điều mà ta đã nhìn thấy ở trong các cung điện này? Hãy kể cho ta
nghe tất cả những điều mà cô biết”.
Nàng đáp: “Tâu điện hạ, những lâu đài này hẳn nhiên là tráng lệ nhất,
nhưng còn nhiều cảnh vật đẹp đẽ khác trên thế giới rộng lớn hiện nay. Có
nhiều đô thị, thành phố, núi đồi và
towns, mountains and valleys, distant lands
where people speak strange languages. There are many things that I have
seen, and many more that I have only heard about. Your palaces and gardens
are indeed beautiful, but there is much to see outside their walls."
Hearing this, the Prince became interested in seeing all these
strange and wonderful things for himself. For so many years he had been
content to live within the pleasure palaces and gardens, completely
forgetting about the world beyond. But now he desired to journey out, and
so he sent a message to the King requesting him to arrange a travel party
into the city beyond the garden walls.
The King received his son's message and thought to himself, "So now
my son wishes to see our kingdom. So be it! He has stayed long enough
inside his pleasure palaces. It is time for him to see the kingdom he will
someday rule."
thung
lũng, cũng như các vùng đất xa xôi nơi mọi người nói những ngôn ngữ xa lạ.
Có nhiều điều con đã thấy, và những việc khác mà con đã nghe. Các cung
điện và hoa viên của thái tử thực là đẹp, nhưng vẫn còn nhiều cảnh vật để
xem bên ngoài những bức thành này”.
Nghe nói vậy, thái tử rất mong tự mình đi xem những cảnh vật khác
thường và kỳ lạ đó vì nhiều năm qua, thái tử đã bằng lòng sống trong các
hoa viên và cung điện đầy thú vui và hoàn toàn không biết đến thế giới bên
ngoài. Nhưng giờ đây, thái tử muốn dạo chơi ra ngoài thành nên người đã
gửi thư thỉnh cầu phụ hoàng tổ chức một cuộc du ngoạn ra ngoài thành của
công viên.
Phụ vương nhận thư của thái tử và thầm nghĩ: “Nay con ta muốn đi
xem đất nước này. Mong cho điều ấy xảy ra! Thái tử đã sống khá lâu trong
các cung điện lạc thú rồi. Ðây là lúc thái tử nên ra ngoài xem vương quốc
mà tương lai thái tử có thể trị vì”.
